Viêm khớp dạng thấp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn mạn tính, gây ra tình trạng viêm kéo dài. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến phá hủy sụn, bào mòn xương, gây biến dạng khớp và tàn phế. Cùng MSC Clinic nhận biết sớm triệu chứng, hiểu đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp viêm khớp dạng thấp giúp kiểm soát bệnh hiệu quả trong bài viết dưới đây.

Viêm khớp dạng thấp là gì?

Thế nào là viêm khớp dạng thấp? Thực tế, viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis – RA) là một bệnh rối loạn tự miễn. Trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhằm vào các mô khỏe mạnh, đặc biệt là màng hoạt dịch bao quanh khớp, gây ra phản ứng viêm, làm dày màng hoạt dịch, cuối cùng dẫn đến tổn thương sụn và xương trong khớp.

Bệnh thường tấn công các khớp nhỏ và vừa, đối xứng nhau, khiến người bệnh gặp tình trạng đau đớn và hạn chế vận động. 

Hiểu rõ viêm khớp dạng thấp là gì sẽ giúp bạn kiểm soát bệnh hiệu quả

Nguyên nhân gây bệnh viêm khớp dạng thấp

Nguyên nhân gây viêm xương khớp dạng thấp cụ thể vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng các nhà khoa học tin rằng đó là sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố di truyền và môi trường, dẫn đến sự rối loạn của hệ thống miễn dịch. Đây chính là lý do khiến việc điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp trở nên phức tạp.

Yếu tố bẩm sinh, di truyền

• Sự hiện diện của gen HLA-DR4 (Human Leukocyte Antigen) khiến cá nhân nhạy cảm hơn với các yếu tố môi trường, dễ khởi phát bệnh.
• Người có tiền sử gia đình mắc viêm khớp dạng thấp có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Giới tính và tuổi tác

Nữ giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới từ 2-3 lần, đặc biệt ở độ tuổi trung niên (20-40 tuổi).

Yếu tố bên ngoài (kích hoạt)

• Hút thuốc lá: Là một trong những yếu tố nguy cơ mạnh nhất, đặc biệt ở những người có yếu tố di truyền. Hút thuốc kích thích quá trình biến đổi protein trong phổi, khiến hệ thống miễn dịch nhận nhầm và tấn công các mô, tế bào khỏe mạnh, gây ra tự miễn dịch.
• Nhiễm trùng: Một số tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus (như epstein-barr virus) được cho là có thể kích hoạt phản ứng tự miễn ở người có cơ địa nhạy cảm.
• Thay đổi hệ vi sinh vật: Sự mất cân bằng hệ vi sinh vật ở ruột, miệng và phổi (bệnh nha chu) cũng là yếu tố được nghiên cứu gần đây.
• Tiếp xúc hóa chất: Một số phơi nhiễm môi trường như amiăng, silica có thể là tác nhân gây bệnh
• Cân nặng: Người béo phì, thừa cân tạo áp lực lên các khớp và mô mỡ giải phóng các hóa chất gây viêm, góp phần vào sự phát triển của bệnh.

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ gây viêm khớp dạng thấp

Cơ chế sinh bệnh viêm khớp dạng thấp

Cơ chế sinh bệnh viêm khớp dạng thấp là một chuỗi phản ứng miễn dịch phức tạp, gây tổn thương cấu trúc khớp, dẫn đến tình trạng viêm đa khớp dạng thấp dai dẳng:

• Khởi phát tự miễn: Các yếu tố nguy cơ kích hoạt hệ thống miễn dịch sản xuất các tự kháng thể như yếu tố dạng thấp (RF) và Anti-CCP.
• Phản ứng viêm tại màng hoạt dịch: Các tế bào miễn dịch (tế bào T, tế bào B) di chuyển đến màng hoạt dịch, giải phóng ồ ạt các Cytokines gây viêm. Lượng Cytokines này khiến màng hoạt dịch sưng, dày lên bất thường, tạo thành một lớp mô gọi là Pannus. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra cảm giác sưng, nóng, đỏ, và đau dữ dội ở khớp.
• Hủy hoại khớp: Lớp mô Pannus dày lên không chỉ gây đau mà còn xâm lấn, phá hủy dần sụn khớp. Các Cytokine tiếp tục kích hoạt tế bào hủy xương, tạo lỗ hổng ở xương dưới sụn. Hậu quả là khớp mất sụn, xương bị bào mòn, dẫn đến lỏng lẻo, biến dạng và tàn phế lâu dài.

Triệu chứng nhận biết viêm khớp dạng thấp

Nhận biết sớm giúp điều trị kịp thời, bảo tồn chức năng khớp. Các triệu chứng điển hình của bệnh viêm đa khớp dạng thấp bao gồm:

• Cứng khớp buổi sáng: Kéo dài trên 1 tiếng, giảm dần khi vận động.
• Đau khớp: Đau tăng về đêm và gần sáng, đau lan tỏa ở nhiều khớp, đặc biệt là các khớp nhỏ như ngón tay, ngón chân.
• Sưng khớp: Khớp bị viêm sưng, có thể tụ dịch hoặc sưng phù, thường ở các khớp đối xứng hai bên cơ thể.
• Nóng và đỏ da quanh khớp: Vùng da quanh khớp viêm có thể ấm hơn và đổi màu hồng hoặc đỏ nhẹ.
• Viêm đa khớp: Thường tổn thương từ 3 nhóm khớp trở lên (ví dụ như khớp cổ tay, khớp bàn-ngón tay và khớp gối) cùng lúc.
• Mệt mỏi, suy nhược: Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi toàn thân, chán ăn, sụt cân và có thể sốt nhẹ.

Viêm khớp dạng thấp gây sưng, nóng đỏ khớp

Chẩn đoán viêm khớp dạng thấp

Chẩn đoán viêm khớp dạng thấp được xác định dựa trên sự kết hợp giữa triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng để đảm bảo đánh giá chính xác:

Khám lâm sàng

Bác sĩ đánh giá số lượng và vị trí khớp viêm, mức độ sưng, đau, cứng khớp buổi sáng, sự đối xứng giữa hai bên cơ thể, cùng các dấu hiệu toàn thân như mệt mỏi, sụt cân hoặc sốt nhẹ.

Xét nghiệm máu

• Yếu tố dạng thấp (RF): Dương tính ở khoảng 70-80% bệnh nhân viêm khớp dạng thấp, tuy nhiên có thể gặp trong một số bệnh lý khác.
• Kháng thể Anti-CCP: Độ đặc hiệu cao, giúp phát hiện bệnh từ sớm và thường liên quan đến tiên lượng bệnh nặng hơn, dễ gây tổn thương khớp nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.
• Chỉ số viêm ESR, CRP: Thường tăng, phản ánh mức độ hoạt động của bệnh.

Chẩn đoán hình ảnh

• X-quang khớp: Giúp phát hiện các tổn thương muộn như bào mòn xương, hẹp khe khớp.
• Siêu âm khớp hoặc MRI: Phát hiện sớm tình trạng viêm màng hoạt dịch, tràn dịch khớp và tổn thương xương tiềm ẩn trước khi thấy được trên X-quang, hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi đáp ứng điều trị.

Hình ảnh MRI viêm khớp dạng thấp tại khớp gối kèm tràn dịch khớp 

Các phương pháp điều trị viêm khớp dạng thấp 

Thay đổi lối sống

Thay đổi lối sống là một phần quan trọng trong việc quản lý viêm khớp dạng thấp, bao gồm: 

• Tập thể dục đều đặn (vừa sức, kết hợp nhiều loại hình như bơi lội, đi bộ, yoga),
• Chế độ ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ, trái cây, cá béo, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn)
• Nghỉ ngơi hợp lý (ngủ đủ giấc, tránh hoạt động quá sức) 
• Quản lý căng thẳng (thiền, hít thở sâu).

Tập thể dục đều đặn với các bài tập vừa sức hỗ trợ điều trị viêm khớp dạng thấp hiệu quả

Điều trị bằng thuốc

• NSAIDs: Giảm đau và sưng, không làm chậm tiến triển bệnh.
• DMARDs (Methotrexate, Sulfasalazine, Leflunomide, Hydroxychloroquine): Nhóm thuốc chủ lực giúp làm chậm hoặc ngừng tiến triển bệnh.
• Thuốc ức chế JAK (Tofacitinib, Baricitinib): Thuốc uống, có tác dụng ức chế tín hiệu viêm.

Lưu ý: Cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thuốc. Việc tự ý dùng thuốc có thể làm tình trạng bệnh tăng nặng và gây ra các tác dụng phụ cho hệ tiêu hóa, chức năng gan, thận…

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

• Giúp duy trì tầm vận động, tăng sức cơ, phòng cứng khớp và biến dạng.
• Các bài tập nhẹ như duỗi – co, yoga, bơi lội chườm ấm/lạnh giúp giảm căng cứng, thư giãn cơ khớp, giảm đau tạm thời hiệu quả.

Lưu ý: Cần có hướng dẫn của bác sĩ phục hồi chức năng để tránh tổn thương thêm cho khớp đang bị viêm.

Vật lý trị liệu khớp cổ tay giúp giảm đau nhức an toàn

Phương pháp tiêm

• Tiêm corticoid: Giúp giảm nhanh đau và viêm ở khớp bị tổn thương nặng. Tuy nhiên cần tránh lạm dụng vì corticoid có thể dẫn đến tác dụng phụ như tổn thương sụn khớp, đứt gân hoặc hoại tử mô mỡ…
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP: Giúp giảm đau, giảm viêm và hỗ trợ tái tạo mô sụn nhờ các yếu tố tăng trưởng như PDGF, TGF-β, VEGF. Trong điều trị viêm khớp dạng thấp, PRP thúc đẩy tăng sinh tế bào sụn và sản xuất collagen, hỗ trợ bảo tồn cấu trúc khớp, từ đó giảm cứng khớp và cải thiện vận động và giảm cứng khớp.

Tiêm corticoid giúp giảm đau nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro

Phẫu thuật

Áp dụng khi khớp bị tổn thương nặng, biến dạng hoặc mất chức năng, không thể điều trị bảo tồn. Bao gồm các phương pháp như: cắt bao hoạt dịch, chỉnh trục khớp hoặc thay khớp nhân tạo (thường là khớp háng, gối, cổ tay).

Điều trị viêm khớp dạng thấp với y học tái tạo tại MSC Clinic

Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp giàu kinh nghiệm

MSC Clinic quy tụ đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp hàng đầu, giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị. Đứng đầu là BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn MSC Clinic, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, có 30 năm kinh nghiệm điều trị các bệnh lý cơ xương khớp. 

Ngoài ra, MSC Clinic còn có hội đồng cố vấn chuyên môn quy tụ các trưởng, phó khoa và chuyên gia đầu ngành cơ xương khớp từ các bệnh viện tuyến trung ương, giúp đảm bảo tính chính xác và hiệu quả cao trong mọi phác đồ điều trị.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng tận tình thăm khám cho bệnh nhân

Ứng dụng các biện pháp y học tái tạo hiện đại

MSC Clinic tiên phong ứng dụng các phương pháp điều trị y học tái tạo trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, bao gồm viêm khớp dạng thấp. Các phương pháp này tập trung vào việc kích thích khả năng tự lành của cơ thể, tái tạo mô tổn thương, giảm viêm và giảm đau:

• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Sử dụng máu tự thân của bệnh nhân, tách lấy huyết tương giàu tiểu cầu và tiêm vào vùng bị ảnh hưởng. Phương pháp giúp kích thích tái tạo mô, làm lành tổn thương và giảm đau, viêm.
• Huyết tương tăng trưởng nội sinh: Một liệu pháp độc quyền của MSC Clinic, chứa nhiều yếu tố tăng trưởng hơn PRP thông thường. Huyết tương tăng trưởng nội sinh kích hoạt khả năng phục hồi tự nhiên của cơ thể, hiệu quả cho cả bệnh nhân cao tuổi.
• M-MSC Therapy: Kết hợp y học tái tạo và vật lý trị liệu để điều trị toàn diện. Phương pháp giúp tái tạo mô, điều hòa miễn dịch, giảm đau và tăng cường chức năng vận động. 

Phác đồ cá nhân hóa kết hợp vật lý trị liệu

Việc điều trị tại MSC Clinic được xây dựng theo hướng cá nhân hóa dựa trên kết quả thăm khám và tình trạng khớp cụ thể của từng bệnh nhân, nhằm đạt hiệu quả tối ưu trong việc kiểm soát bệnh và phục hồi chức năng.

Bệnh nhân được bác sĩ hướng dẫn tập phục hồi chức năng

Bệnh nhân sẽ được thăm khám bởi các bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp, kết hợp với các cận lâm sàng cần thiết (siêu âm, X-quang, xét nghiệm,…) để đánh giá chính xác mức độ viêm, tổn thương khớp, và hoạt động của bệnh.

Để tối ưu hiệu quả và duy trì kết quả lâu dài, MSC Clinic kết hợp y học tái tạo với các liệu pháp vật lý trị liệu chuyên biệt mang lại hiệu quả:

• Tối ưu kiểm soát đau và sưng viêm.
• Tăng cường sức mạnh cơ bắp, phục hồi chức năng khớp, cải thiện tầm vận động.
• Ngăn ngừa cứng khớp và biến dạng khớp do bệnh tiến triển.

Nếu bạn hoặc người thân đang cần tìm hiểu sâu hơn về viêm khớp dạng thấp hay cần một giải pháp điều trị chuyên sâu, hiệu quả, hãy liên hệ với MSC Clinic ngay hôm nay:

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long

source https://mscclinic.vn/viem-khop-dang-thap/