Viêm khớp cổ chân: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Viêm khớp cổ chân là một tình trạng phổ biến, gây đau đớn và ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động hàng ngày của người bệnh. Từ việc đi lại, chạy nhảy cho đến những sinh hoạt đơn giản nhất, cơn đau do viêm khớp cổ chân có thể trở thành rào cản lớn. Bài viết dưới đây của Phòng khám Đa khoa MSC sẽ giúp bạn có kiến thức cần thiết để bảo vệ sức khỏe khớp cổ chân của mình.

1. Viêm khớp cổ chân là bệnh gì?

Viêm khớp cổ chân là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở khớp cổ chân hay mắt cá chân, gây sưng, nóng, đỏ, đau và hạn chế vận động. Khớp cổ chân là một khớp phức tạp, được cấu thành bởi ba xương chính: xương chày, xương mác và xương sên. Khớp này đóng vai trò then chốt, cho phép bàn chân chuyển động lên, xuống và xoay, là bộ phận chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể khi đứng hoặc di chuyển.

Vị trí khớp cổ chân bị viêm

Viêm là phản ứng tự nhiên của cơ thể đối với tổn thương hoặc nhiễm trùng. Tình trạng viêm kéo dài sẽ dẫn đến:

• Tổn thương sụn khớp: Lớp sụn bao bọc các đầu xương bị bào mòn, nứt vỡ, khiến xương cọ xát vào nhau.
• Giảm chất lỏng hoạt dịch: Dịch khớp bôi trơn bị giảm, làm tăng ma sát.
• Hình thành gai xương: Xương bắt đầu phát triển các phần nhô ra để cố gắng ổn định khớp, gây đau và hạn chế vận động.

2. Nguyên nhân gây viêm khớp cổ chân

Viêm khớp cổ chân không chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi mà còn có thể xảy ra ở người trẻ do nhiều yếu tố khác nhau. Có ba loại viêm khớp chính thường ảnh hưởng đến cổ chân, mỗi loại có nguyên nhân đặc trưng:

2.1. Viêm khớp do chấn thương

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm tới 70-80% các trường hợp viêm khớp cổ chân. Chấn thương làm thay đổi cấu trúc và cơ chế chịu lực của khớp, dẫn đến sự hao mòn sụn nhanh chóng.

• Gãy xương cổ chân hoặc mắt cá chân: Dù đã được điều trị, tình trạng lệch trục nhẹ hoặc tổn thương sụn ban đầu vẫn có thể gây viêm khớp sau nhiều năm.
• Trật khớp hoặc bong gân nặng: Các chấn thương dây chằng lặp đi lặp lại hoặc nghiêm trọng làm khớp trở nên lỏng lẻo, gây áp lực không đều lên sụn.
• Từng trải qua phẫu thuật khớp: Sẹo hoặc thay đổi cơ học do phẫu thuật cũng có thể là yếu tố góp phần gây viêm khớp cổ chân.

Gãy xương cổ chân có thể tăng nguy cơ viêm khớp cổ chân

2.2. Thoái hóa khớp

Tình trạng thoái hóa thường xuất phát từ các nguyên nhân như:

• Lão hóa: Sụn khớp theo thời gian sẽ mất đi độ đàn hồi và khả năng chịu lực.
• Chịu tải trọng lớn: Trọng lượng cơ thể dư thừa tạo áp lực liên tục lên khớp cổ chân, đẩy nhanh quá trình thoái hóa và dẫn đến viêm.
• Yếu tố di truyền: Một số người có cấu trúc sụn yếu bẩm sinh hoặc dễ bị thoái hóa khớp hơn, từ đó dễ kích thích phản ứng viêm.

2.3. Viêm khớp dạng thấp

Đây là một bệnh tự miễn hệ thống, xảy ra hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào lớp màng hoạt dịch bao quanh khớp, gây ra tình trạng viêm dữ dội.

• Tính chất: Viêm khớp dạng thấp thường ảnh hưởng đến cả hai cổ chân và nhiều khớp đối xứng khác trên cơ thể.
• Cơ chế: Phản ứng viêm làm dày và phá hủy cả sụn lẫn xương bên dưới, dẫn đến biến dạng khớp nghiêm trọng.

Viêm khớp dạng thấp ở khu vực bàn chân gây tăng nguy cơ viêm khớp cổ chân

2.4. Các nguyên nhân khác

• Bệnh Gout: Sự tích tụ tinh thể axit uric trong khớp gây ra các đợt viêm cấp tính, phá hủy khớp nếu không được kiểm soát.
• Nhiễm trùng khớp: Nhiễm trùng do vi khuẩn có thể gây tổn thương sụn vĩnh viễn rất nhanh chóng.
• Biến dạng bàn chân bẩm sinh: Bàn chân phẳng hoặc chân vòng kiềng tạo ra sự phân bố lực bất thường lên khớp cổ chân, lâu ngày dẫn tới viêm.
• Viêm phần mềm quanh khớp: Như viêm gân, viêm thần kinh giữa, hội chứng ống cổ chân cũng góp phần gây ra viêm khớp cổ chân

Cấu trúc bàn chân phẳng làm tăng nguy cơ mắc viêm khớp cổ chân

3. Triệu chứng viêm khớp cổ chân

Các triệu chứng của viêm khớp cổ chân thường diễn biến từ từ, đặc biệt là trong trường hợp thoái hóa khớp. Tuy nhiên, nếu là viêm khớp dạng thấp hoặc Gout, biểu hiện có thể xuất hiện đột ngột và dữ dội.

3.1. Đau khớp

• Đặc điểm: Đau sâu bên trong khớp, thường nặng hơn khi vận động, đi bộ hoặc đứng lâu.
• Vị trí: Cơn đau có thể khu trú ở phía trước, phía sau hoặc hai bên cổ chân.
• Thời điểm: Đau thường tăng vào cuối ngày hoặc sau khi vận động.

Cơn đau cổ chân khi vận động có thể là dấu hiệu cảnh báo viêm khớp cổ chân

3.2. Cứng khớp

• Cứng khớp buổi sáng: Đây là dấu hiệu đặc trưng của viêm khớp. Người bệnh cảm thấy cổ chân khó cử động sau khi ngủ dậy hoặc ngồi nghỉ lâu. Tình trạng này có thể kéo dài từ vài phút (thoái hóa) đến vài giờ (viêm khớp dạng thấp).
• Giảm phạm vi chuyển động: Khó khăn khi gấp duỗi hoặc xoay cổ chân. Việc đi bộ trên các bề mặt không bằng phẳng trở nên khó khăn.

3.3. Sưng và nóng đỏ

• Khớp cổ chân có thể bị sưng tấy rõ rệt do dịch khớp tăng lên và tình trạng viêm nghiêm trọng hơn.
• Vùng da ở khu vực quanh khớp có thể cảm thấy nóng hơn so với các vùng xung quanh (đặc biệt trong các đợt viêm cấp).

Cổ chân khi bị viêm khớp có biểu hiện sưng tấy rõ rệt

3.4. Âm thanh lạo xạo

Khi di chuyển hoặc xoay cổ chân, người bệnh có thể nghe thấy hoặc cảm nhận được tiếng lạo xạo, lục cục do sự cọ xát của các đầu xương đã bị mất sụn.

4. Biến chứng viêm khớp cổ chân

Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, viêm khớp cổ chân có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng và làm giảm chất lượng sống một cách đáng kể.

4.1. Mất khả năng vận động

Đây là hệ quả lớn nhất. Cơn đau và tình trạng cứng khớp khiến người bệnh phải hạn chế di chuyển, lâu dần dẫn đến:

• Teo cơ: Do ít sử dụng, cơ bắp xung quanh cổ chân và cẳng chân bị suy yếu và co lại.
• Phụ thuộc vào dụng cụ hỗ trợ: Người bệnh cần phải dùng gậy, nạng, hoặc xe lăn để di chuyển.

Viêm khớp cổ chân ngại vận động dẫn tới nguy cơ teo cơ

4.2. Biến dạng khớp vĩnh viễn

Sụn và xương bị phá hủy liên tục dẫn đến biến dạng khớp. Khớp bị lệch trục không chỉ gây đau mà còn tạo áp lực bất thường lên các khớp khác (khớp gối, khớp hông, cột sống), gây ra chuỗi bệnh lý thoái hóa ở các bộ phận này.

4.3. Giảm chất lượng cuộc sống

• Đau mạn tính: Cơn đau dai dẳng ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm trạng và khả năng làm việc.
• Hạn chế sinh hoạt: Người bệnh khó có thể tự sinh hoạt hàng ngày hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng khác. Điều này không chỉ là vấn đề thể chất mà còn ảnh hưởng trầm trọng đến tinh thần của người bệnh.

4.4. Biến chứng phẫu thuật

Trong trường hợp cần phải phẫu thuật, bệnh nhân vẫn có thể đối mặt với rủi ro nhiễm trùng, lỏng khớp nhân tạo hoặc cần phải phẫu thuật chỉnh sửa trong tương lai.

Do đó, việc thăm khám và can thiệp sớm là vô cùng quan trọng để làm chậm tiến trình bệnh và hạn chế can thiệp phức tạp.

Phẫu thuật tiềm ẩn nguy cơ để lại sẹo, rủi ro nhiễm trùng

5. Điều trị viêm khớp cổ chân

Mục tiêu của việc điều trị viêm khớp cổ chân là kiểm soát cơn đau, giảm thiểu tình trạng viêm và duy trì chức năng khớp tự nhiên lâu dài. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ đề xuất các phương pháp điều trị từ bảo tồn đến phẫu thuật.

5.1. Điều trị bảo tồn

Phương pháp này được ưu tiên hàng đầu, bao gồm:

Thay đổi lối sống

• Giảm cân: Giảm áp lực lên khớp cổ chân là biện pháp hiệu quả nhất. Bạn cần xây dựng chế độ ăn phù hợp để duy trì cân nặng hợp lý.
• Vận động phù hợp: Thực hiện đều đặn các bài tập ít chịu tải như bơi lội, đạp xe để duy trì vận động nhưng không gây áp lực cho khớp cổ chân.
• Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Nẹp, đai hoặc miếng lót giày chỉnh hình giúp ổn định khớp và phân bổ lại áp lực.

Sử dụng miếng lót giày chỉnh hình giúp phân bổ lực phù hợp cho bàn chân

Vật lý trị liệu

• Các bài tập chuyên biệt giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp xung quanh cổ chân (cơ cẳng chân), từ đó hỗ trợ khớp, cải thiện linh hoạt và phạm vi chuyển động.
• Các phương pháp như nhiệt trị liệu và siêu âm trị liệu giúp giảm sưng đau hiệu quả, kích thích lưu thông máu và đẩy nhanh quá trình phục hồi.

Vật lý trị liệu hỗ trợ hồi phục khi điều trị viêm khớp cổ chân

Điều trị bằng thuốc

• Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Các loại thuốc như Ibuprofen, Naproxen giúp giảm đau và giảm viêm hiệu quả. Tuy nhiên cần dùng theo chỉ định của bác sĩ do có thể gây tác dụng phụ lên dạ dày.
• Thuốc giảm đau: Acetaminophen (Paracetamol) cho những cơn đau nhẹ hơn.
• Thuốc chống thấp khớp (DMARDs): Dùng cho viêm khớp dạng thấp để kiểm soát phản ứng tự miễn.

Tiêm nội khớp

• Tiêm Corticosteroid: Giúp giảm viêm và giảm đau nhanh chóng. Tuy nhiên, không nên lạm dụng phương pháp này vì có thể dẫn tới nguy cơ “nhờn thuốc”, gây giòn xương và có hại cho hệ tiêu hóa.
• Huyết huyết tương giàu tiểu cầu PRP: Là một liệu pháp sinh học mới, sử dụng chính máu của bệnh nhân để tách chiết lấy phần huyết tương dồi dào tiểu cầu, chứa các yếu tố tăng trưởng và tiêm lại vào khớp. Áp dụng cho các trường hợp viêm khớp cổ chân do thoái hóa khớp, giúp điều hòa viêm và thúc đẩy quá trình sửa chữa, tái tạo mô hư hại. 

Tiêm corticosteroid giúp giảm viêm mạnh nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ

5.2. Điều trị phẫu thuật

Khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả, phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng. Các lựa chọn phẫu thuật bao gồm:

• Phẫu thuật nội soi: Giúp loại bỏ các mảnh sụn rời, mô viêm hoặc gai xương. Thường áp dụng cho giai đoạn sớm và trung bình.
• Hàn khớp cổ chân: Loại bỏ sụn bị tổn thương và cố định xương chày cùng xương sên với nhau bằng vít hoặc đĩa kim loại.

• Thay khớp cổ chân: Thay thế bề mặt khớp bị hỏng bằng các thành phần kim loại và nhân tạo.

Tuy nhiên, việc phẫu thuật có thể dẫn tới nguy cơ về nhiễm trùng, thời gian phục hồi dài và đau nhức sau phẫu thuật. Do đó người bệnh cần được thăm khám chi tiết với bác sĩ chuyên khoa trước khi điều trị.

Phẫu thuật hàn khớp cổ chân 

6. Khám và điều trị viêm khớp cổ chân tại MSC Clinic

MSC Clinic quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực cơ xương khớp với nhiều năm kinh nghiệm công tác tại các bệnh viện tuyến đầu. Tiêu biểu có BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc chuyên môn, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội với hơn 30 năm kinh nghiệm, ThS.BS Nguyễn Trần Trung – Phó trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện E, BSCKII Trần Khanh – Trưởng khoa nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh… 

BSCKII Trần Trọng Thắng thăm khám cho vận động viên Hùng Hải 

Phòng khám có hệ thống cơ sở vật chất khang trang, hiện đại. Trang thiết bị tiên tiến được nhập khẩu từ các nước phát triển, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác, mang lại kết quả tốt nhất cho bệnh nhân.

MSC Clinic là một trong những đơn vị đi đầu trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp bằng y học tái tạo. Đối với viêm khớp cổ chân, người bệnh sẽ được chỉ định các phương pháp:

• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP: Yếu tố tăng trưởng trong huyết tương mang lại hiệu quả cao trong việc kháng viêm, giảm đau và tái tạo mô sụn. 

• Tiêm huyết tương tăng trưởng nội sinh: Phương pháp độc quyền của MSC Clinic, chứa hơn 30 loại yếu tố tăng trưởng với kích thước siêu nhỏ, tăng khả năng thẩm thấu. Giải pháp tiên tiến vượt trội này giúp chữa lành hư tổn tận gốc, tăng khả năng tái tạo sụn và sản sinh dịch khớp, giúp phục hồi khả năng vận động nhanh chóng.  

• M-MSC Therapy: Liệu pháp kết hợp y học tái tạo và phục hồi chức năng công nghệ cao, ngăn chặn viêm tiến triển, chữa lành tổn thương gân, dây chằng quanh khớp, bảo vệ cấu trúc khớp cổ chân tự nhiên và duy trì vận động lâu dài. 

Phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu điều trị viêm khớp cổ chân an toàn, hiệu quả 

Vật lý trị liệu

MSC Clinic xây dựng các bài tập vật lý trị liệu cá nhân hóa cho từng bệnh nhân với tình trạng cụ thể. Các bài tập được hướng dẫn bởi đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm để đảm bảo độ chính xác, hiệu quả cao. Kết hợp với các liệu pháp y học tại tạo mang lại hiệu quả điều trị vượt trội.

Vận động viên Hùng Hải thực hiện các bài tập vật lý trị liệu dưới sự hướng dẫn của chuyên viên

Viêm khớp cổ chân nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và chủ động áp dụng các biện pháp điều trị phù hợp sẽ giúp kiểm soát cơn đau, hạn chế biến chứng và phục hồi chức năng khớp hiệu quả. Khi có dấu hiệu đau, sưng kéo dài ở cổ chân, người bệnh nên thăm khám sớm để được tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

 

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long

source https://mscclinic.vn/viem-khop-co-chan/