Kiểm tra bàn chân bẹt: Dấu hiệu nhận biết sớm và hướng xử trí đúng cách

Bàn chân bẹt là một trong những dị tật ở chân thường gặp, gây phân bổ lực không đồng đều, dẫn đến đau gót chân, mỏi cổ chân, đau gối và ảnh hưởng lâu dài đến trục cột sống. Việc nhận biết dấu hiệu bàn chân bẹt từ sớm sẽ giúp người bệnh nâng cao hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian phục hồi. Trong bài viết dưới đây, MSC Clinic sẽ giúp bạn kiểm tra bàn chân bẹt đúng cách và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

1. Bàn chân bẹt có nguy hiểm không?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc bàn chân bị xẹp hoặc không hình thành đầy đủ, khiến lòng bàn chân gần như tiếp xúc hoàn toàn với mặt đất khi đứng và di chuyển.

Kiểm tra bàn chân bẹt từ sớm sẽ giúp định hình vòm bàn chân đúng cách, hạn chế ảnh hưởng dáng đi lâu dài

Tình trạng này có thể xuất phát từ yếu tố bẩm sinh, cơ – dây chằng bàn chân yếu, thói quen đi đứng sai tư thế, mang giày dép không phù hợp hoặc do chấn thương, thoái hóa theo tuổi tác. Bàn chân bẹt thường gặp ở trẻ em, người trưởng thành ít vận động, người thừa cân – béo phì, người lao động đứng lâu, đi lại nhiều hoặc vận động viên chịu tải lớn lên bàn chân.

Nếu không được kiểm tra và can thiệp đúng cách, bàn chân bẹt có thể dẫn đến:

• Đau gót chân và gan bàn chân, lâu ngày có thể gây ra viêm cân gan chân mạn tính
• Mỏi chân, đau cổ chân, thắt lưng khi đứng hoặc di chuyển lâu
• Phân bố lực sai khi đi lại, ảnh hưởng tư thế, làm tăng áp lực lên khớp cổ chân, khớp gối và khớp háng, kéo dài có thể tiến triển thành các bệnh lý xương khớp nguy hiểm như viêm khớp mắt cá chân, thoái hóa khớp gối, cong vẹo cột sống

Chính vì vậy, kiểm tra bàn chân bẹt sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng và bảo tồn khả năng vận động lâu dài cho người bệnh.

 

>> Xem thêm bài viết: Tác hại của bàn chân bẹt: Những biến chứng không thể xem thường

Tình trạng bàn chân bẹt thường gặp ở trẻ em 

2. Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt

Thay đổi hình dạng bàn chân

• Lòng bàn chân gần như phẳng khi đứng, khó nhận thấy vòm cong tự nhiên.
• Khi nhón chân, vòm bàn chân tạo hình kém rõ ràng so với bình thường.

Dấu hiệu bàn chân bẹt điển hình là lòng bàn chân không có vòm cong tự nhiên 

Tư thế và dáng đi bất thường

• Bàn chân có xu hướng xoay ra ngoài (hoặc vào trong ở dạng nặng) khi đi lại.
• Gót chân đổ vào trong, trục bàn chân – cổ chân lệch nhẹ.

Đau và mỏi khi vận động

• Mỏi chân, đau cổ chân, gót chân, bàn chân sau khi đứng lâu, vận động mạnh hoặc vào cuối ngày.
• Đau lưng dưới hoặc khớp gối do lực phân bổ chênh lệch.

Dấu hiệu gián tiếp từ giày dép

• Đế giày, dép bị mòn nhiều ở cạnh trong của bàn chân (phía gần ngón cái) hoặc mòn không đều giữa hai chiếc.
• Giày, dép dễ bị xẹp, mất form sau thời gian ngắn sử dụng.

 

>> Tìm hiểu thêm: Bàn chân bẹt có chữa được không?

Đế giày bị mòn sau thời gian sử dụng cũng là dấu hiệu của bàn chân bẹt 

Ở trẻ em có thêm các dấu hiệu

• Đi không vững, dễ vấp ngã.
• Nhanh mệt, ngại vận động, chạy nhảy kém bền.

3. Các phương pháp kiểm tra bàn chân bẹt phổ biến

Việc đánh giá bàn chân bẹt cần dựa trên cả quan sát lâm sàng và các phương pháp kiểm tra chuyên sâu. Dưới đây là những cách kiểm tra bàn chân bẹt thường được áp dụng:

3.1. Kiểm tra bàn chân bẹt tại nhà

Theo Bệnh viện TWQĐ 108, có một số cách kiểm tra bàn chân bẹt đơn giản có thể giúp người bệnh nhận biết sớm, bao gồm:

• Kiểm tra dấu chân ướt: Làm ướt bàn chân, bước lên giấy hoặc nền khô. Nếu dấu in cho thấy gần như toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất, vòm bàn chân kém rõ, có thể nghi ngờ bàn chân bẹt.
• Kiểm tra dấu chân trên cát: Dẫm chân lên cát, nếu cát lún và in hình bàn chân có đường cong thì chân bình thường. Ngược lại, nếu in được cả bàn chân xuống cát thì có thể đã mắc chứng bàn chân bẹt.
• Kiểm tra bằng ngón tay: Dùng trực tiếp ngón tay đặt xuống dưới gan bàn chân của người bệnh khi đứng trên mặt phẳng. Nếu ngón tay không thể luồn qua gan bàn chân thì cần đi khám bàn chân bẹt.
• Quan sát tư thế khi đứng: Đứng thẳng, nếu không thấy vòm cong lòng bàn chân hoặc gót chân có xu hướng đổ vào trong, đây là dấu hiệu cần lưu ý.

Lưu ý: Các cách này chỉ giúp sàng lọc ban đầu, không thay thế chẩn đoán y khoa.

Kiểm tra dấu chân trên mặt phẳng là cách đơn giản để nhận biết dấu hiệu của bàn chân bẹt

3.2. Khám lâm sàng chuyên khoa cơ xương khớp

Khám lâm sàng là bước nền tảng trong quy trình kiểm tra bàn chân bẹt. Bác sĩ sẽ tiến hành:

• Quan sát hình dạng bàn chân ở các tư thế: đứng, đi, nhón chân.
• Đánh giá trục cổ chân, khớp gối và dáng đi.
• Phân biệt bàn chân bẹt mềm (vòm xuất hiện khi nhón chân) và bàn chân bẹt cứng (vòm không xuất hiện).

Thông qua khám lâm sàng, bác sĩ có thể xác định tính chất bệnh lý và định hướng phương pháp can thiệp phù hợp.

3.3. Phân tích dấu chân – áp lực bàn chân

Đây là các phương pháp kiểm tra bàn chân bẹt hiện đại, sử dụng hệ thống đo chuyên dụng để phân tích áp lực phân bố dưới lòng bàn chân khi đứng và di chuyển. Bao gồm:

• Máy đo áp lực bàn chân (Pressure Mapping): Người bệnh đứng hoặc đi bộ trên tấm nền cảm biến áp lực, máy sẽ ghi lại và tạo ra bản đồ màu sắc thể hiện lực phân bổ trên lòng bàn chân. Giúp xác định chính xác mức độ bàn chân bẹt và phân loại để có giải pháp can thiệp phù hợp.
• Chụp ảnh bàn chân bằng chuyên dụng Podoscan: Quét 2D để quan sát bóng vòm chân, phát hiện độ bẹt trực quan qua hình ảnh đen – trắng.
• Quét bàn chân 3D (3D Foot Scan): Sử dụng máy quét laser để tạo mô hình 3D hoặc công nghệ CAD-CAM chi tiết về hình học và chiều cao vòm chân. Cung cấp dữ liệu chính xác về kích thước, hình dáng chân, là cơ sở để thiết kế đế lót giày chỉnh hình tùy chỉnh phù hợp cho người bệnh.

Phân tích áp lực bàn chân đặc biệt hữu ích trong theo dõi tiến triển và hiệu quả điều trị bàn chân bẹt.

 

>> Xem ngay: Địa chỉ uy tín khám bàn chân bẹt ở Hà Nội

Kiểm tra bàn chân bẹt bằng thiết bị công nghệ cao

3.4. Chẩn đoán hình ảnh

Trong những trường hợp đau nhiều, nghi ngờ biến dạng cấu trúc hoặc có biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang hoặc chụp CT, MRI bàn chân chịu lực nhằm đánh giá cấu trúc xương, góc xương và mức độ hạ vòm bàn chân. Từ đó giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và lập phác đồ điều trị chuyên sâu.

4. Phương pháp điều trị bàn chân bẹt hiện nay

Việc điều trị bàn chân bẹt không áp dụng một công thức chung cho tất cả mọi người. Phác đồ cần được xây dựng dựa trên độ tuổi, mức độ sụp vòm bàn chân, dạng bàn chân bẹt (mềm hay cứng) và mức độ ảnh hưởng đến vận động, sinh hoạt hằng ngày. Hiện nay, các phương pháp điều trị được chia thành hai nhóm chính:

4.1. Điều trị bảo tồn

Đây là lựa chọn hàng đầu trong phần lớn các trường hợp bàn chân bẹt, đặc biệt khi được kiểm tra bàn chân bẹt sớm và chưa xuất hiện biến dạng cố định. Các phương pháp bảo tồn thường được kết hợp song song để đạt hiệu quả tối ưu:

• Mang lót chỉnh hình (orthotics) cá nhân: Được thiết kế theo kích cỡ bàn chân của từng người, giúp nâng đỡ vòm bàn chân, phân bố lại lực khi đi đứng và giảm tải cho cổ chân – khớp gối. Từ đó hỗ trợ phòng ngừa các biến chứng do bàn chân bẹt gây ra.
• Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng: Các bài tập tăng cường cơ nâng đỡ vòm bàn chân, cơ cẳng chân và cơ quanh cổ chân giúp cải thiện khả năng chịu lực, ổn định dáng đi và hạn chế tiến triển nặng hơn của bàn chân bẹt.
• Điều chỉnh thói quen sinh hoạt: Hạn chế đứng lâu, đi nhiều trên bề mặt cứng trong giai đoạn điều trị.
• Thay đổi giày dép phù hợp: Lựa chọn giày dép có độ nâng đỡ tốt, tránh sử dụng loại đế bệt hoàn toàn hoặc quá mềm.
• Giảm cân: Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên bàn chân và khiến hội chứng bàn chân bẹt tiến triển nặng hơn. Vì thế, người bệnh nên xây dựng chế độ dinh dưỡng và tập luyện phù hợp, duy trì cân nặng lý tưởng để giảm sức ép lên bàn chân.

Lót chỉnh hình cá nhân giúp nâng đỡ vòm, phân bổ áp lực, chỉnh sửa cấu trúc sai lệch bàn chân bẹt

4.2. Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp đặc biệt, khi:

• Bàn chân bẹt mức độ nặng, cấu trúc đã biến dạng
• Bàn chân bẹt cứng, không cải thiện khi nhón chân
• Đau kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại và sinh hoạt
• Không đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn sau thời gian theo dõi.

Mục tiêu của phẫu thuật là chỉnh lại trục bàn chân, tái lập vòm và cải thiện chức năng vận động, tuy nhiên cần đánh giá kỹ lưỡng lợi ích – nguy cơ trước khi chỉ định.

 

>> Xem thêm bài viết: Cách điều trị bàn chân bẹt tại nhà an toàn và dễ thực hiện

Phẫu thuật là giải pháp cuối cùng giúp căn chỉnh trục bàn chân, cải thiện chức năng vận động hiệu quả

5. Khám và điều trị bàn chân bẹt tại MSC Clinic

MSC Clinic là địa chỉ được nhiều phụ huynh có trẻ bị bàn chân bẹt và người bệnh trưởng thành tin tưởng lựa chọn khám và phục hồi chức năng bàn chân. Tại đây, quá trình thăm khám được phụ trách bởi BSCKII Trần Trọng Thắng – Giám đốc phòng khám, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng và hiện là Ủy viên Ban chấp hành Hội Chỉnh hình Nhi Hà Nội. Với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chỉnh hình – phục hồi chức năng, bác sĩ Thắng cùng đội ngũ kỹ thuật viên sẽ xây dựng phác đồ cá nhân hóa, phù hợp với từng độ tuổi và mức độ bàn chân bẹt.

BSCKII Trần Trọng Thắng trực tiếp thăm khám tình trạng bàn chân bẹt cho người bệnh

Điểm khác biệt trong điều trị bàn chân bẹt tại MSC Clinic nằm ở cách tiếp cận toàn diện. Người bệnh sẽ được:

• Chẩn đoán chính xác: Người bệnh được kiểm tra bàn chân bẹt toàn diện thông qua việc đo vòm bàn chân, chụp X-quang, cho đến phân tích dáng đi và áp lực phân bổ lên từng điểm của bàn chân bằng các phương pháp chuyên dụng. Nhờ đó, bác sĩ xác định chính xác dạng bàn chân bẹt và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
• Phục hồi chức năng cá nhân hoá: Sau khi chẩn đoán, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ phục hồi cá nhân hoá cho từng trường hợp. Các bài tập chuyên biệt giúp kích hoạt nhóm cơ nâng đỡ vòm bàn chân, điều chỉnh tư thế sai lệch của bàn chân, cổ chân và cải thiện dáng đi bền vững. Song song với đó, người bệnh được hướng dẫn tập luyện vật lý trị liệu tại nhà nhằm duy trì hiệu quả điều trị và ngăn ngừa tái phát.
• Trang thiết bị y tế hiện đại: MSC Clinic đầu tư hệ thống thiết bị đạt chuẩn quốc tế hỗ trợ phục hồi hiện đại như máy xung kích, điện xung trị liệu, dụng cụ thăng bằng và các công cụ tập chuyên dụng cho bàn chân… giúp giảm đau, điều chỉnh dáng đi đúng và phục hồi cấu trúc bàn chân bẹt hiệu quả.
• Chăm sóc tận tâm: Bên cạnh những kỹ thuật viên vật lý trị liệu giàu kinh nghiệm, đội ngũ y bác sĩ và nhân viên luôn sẵn sàng hỗ trợ 24/7 trong và sau quá trình điều trị, hỗ trợ rút ngắn quá trình hồi phục của bệnh nhân.

Nhờ quy trình kiểm tra bàn chân bẹt bài bản và theo dõi sát sao, nhiều trường hợp điều trị tại MSC Clinic, đặc biệt là trẻ em đã cải thiện rõ rệt cấu trúc vòm bàn chân, dáng đi ổn định hơn và giảm hẳn cảm giác đau mỏi khi vận động. Đây cũng là lý do MSC Clinic được đánh giá cao trong lĩnh vực thăm khám và phục hồi chức năng bàn chân bẹt.

Bé N.T.Q.K đã phục hồi rõ rệt tình trạng bàn chân bẹt sau thời gian điều trị phác đồ cá nhân hoá tại MSC Clinic 

Bàn chân bẹt không chỉ là vấn đề hình dạng bàn chân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ vận động toàn cơ thể. Kiểm tra bàn chân bẹt từ sớm và can thiệp điều trị kịp thời sẽ giúp bạn bảo vệ khả năng vận động lâu dài. Nếu có nghi ngờ dấu hiệu bàn chân bẹt, hãy chủ động đến kiểm tra tại các cơ sở chuyên khoa uy tín như MSC Clinic để được chuyên gia thăm khám chính xác.

 

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long

source https://mscclinic.vn/kiem-tra-ban-chan-bet/