Nhận biết các giai đoạn thoát vị đĩa đệm để điều trị hiệu quả

Thoát vị đĩa đệm là một trong những bệnh lý cột sống phổ biến nhất, gây ra những cơn đau nhức dai dẳng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc. Yếu tố then chốt để điều trị thành công là việc xác định chính xác người bệnh đang ở giai đoạn thoát vị đĩa đệm nào. Việc này không chỉ giúp bác sĩ đưa ra phác đồ chính xác mà còn giúp bệnh nhân hiểu rõ tình trạng bệnh để có tâm lý hợp tác điều trị tốt nhất, ngăn chặn các biến chứng vĩnh viễn như yếu liệt chi. Cùng MSC Clinic tìm hiểu các giai đoạn thoát vị đĩa đệm trong bài viết dưới đây nhé.

1. Thoát vị đĩa đệm là gì?

Để hiểu rõ về các giai đoạn thoát vị đĩa đệm, trước hết cần nắm vững cấu tạo của đĩa đệm. Đây là những cấu trúc hình đĩa nằm giữa hai đốt sống, hoạt động như một bộ phận giảm xóc, bảo vệ đốt sống khỏi chấn thương và giúp cột sống hoạt động linh hoạt.

Thoát vị đĩa đệm gây đau nhức và dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm

Cấu tạo của đĩa đệm gồm hai phần:

• Vòng sợi (bao xơ): Lớp ngoài chắc chắn, bao bọc và cố định nhân nhầy.
• Nhân nhầy: Lõi bên trong dạng gel, có tính đàn hồi cao, chịu trách nhiệm chính trong việc hấp thụ lực.

Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi vòng sợi bị rách hoặc nứt do áp lực quá mức, khiến nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài và chèn ép lên các rễ thần kinh hoặc tủy sống lân cận. Vị trí thường gặp nhất là cột sống thắt lưng (L4-L5 và L5-S1) gọi là thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng và cột sống cổ (C5-C6 và C6-C7) gọi là thoát vị đĩa đệm cột sống cổ.

Cấu tạo của đĩa đệm

2. Bốn giai đoạn thoát vị đĩa đệm

Sự phát triển của thoát vị đĩa đệm được chia thành 4 giai đoạn chính dựa trên mức độ nghiêm trọng của tổn thương cấu trúc và mức độ thoát ra của nhân nhầy.

2.1. Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 1 – Thoái hóa đĩa đệm

Đặc điểm cấu trúc: Nhân nhầy bắt đầu biến dạng, vòng sợi (bao xơ) có vết rách nhỏ.

Cơ chế đau: Đau chủ yếu do vòng sợi bị căng giãn và các mô xung quanh bị viêm.

Triệu chứng lâm sàng:

• Đau cục bộ: Cơn đau thường khu trú tại vùng cột sống bị tổn thương (đau lưng hoặc đau cổ), có tính chất âm ỉ, thỉnh thoảng cấp tính sau khi vận động sai tư thế hoặc mang vác nặng.
• Thuyên giảm khi nghỉ ngơi: Triệu chứng thường cải thiện đáng kể khi nghỉ ngơi, chườm ấm.
• Không có triệu chứng thần kinh: Bệnh nhân chưa có cảm giác tê bì, kim châm, hoặc đau lan xuống chân (đau thần kinh tọa) hoặc tay.

 

>> Tìm hiểu thêm: Thoát vị đĩa đệm có chữa được không?

Giai đoạn thoát vị đĩa đệm số 1 thường bị bỏ qua do các triệu chứng không rõ ràng

2.2. Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 2 – Phình/lồi đĩa đệm

Đặc điểm cấu trúc: Vòng sợi bị rách nhiều hơn, nhân nhầy đã bắt đầu thoát ra ngoài nhưng vẫn được giữ lại dưới lớp dây chằng dọc sau cột sống. Kích thước khối thoát vị lớn hơn so với giai đoạn 1.

Cơ chế đau: Đau do tổn thương cấu trúc và bắt đầu xuất hiện sự chèn ép nhẹ lên rễ thần kinh.

Triệu chứng lâm sàng:

• Đau tăng nặng: Cơn đau cột sống mạnh hơn, tần suất dày hơn, kéo dài ngay cả khi nghỉ ngơi.
• Bắt đầu chèn ép thần kinh: Xuất hiện triệu chứng tê bì, kiến bò hoặc đau lan nhẹ theo đường đi của dây thần kinh (đau dọc mặt sau đùi và bắp chân). Cơn đau lan có thể tăng lên khi ho, hắt hơi hoặc rặn hơi.

 

>> Xem ngay: Thoát vị đĩa đệm đau ở đâu?

Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 2 bắt đầu gây ra những cơn đau rõ rệt hơn

2.3. Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 3 – Thoát vị thực thụ

Đặc điểm cấu trúc: Vòng sợi đã bị rách hoàn toàn (thường là một vết rách hình chữ C), nhân nhầy đã thoát ra khỏi khoang đĩa đệm, nằm trong ống sống nhưng phần tràn ra ngoài vẫn liên kết với phần nhân nhầy còn lại bên trong.

Cơ chế đau: Chủ yếu do chèn ép cơ học và phản ứng viêm mạnh mẽ tại rễ thần kinh.

Triệu chứng lâm sàng:

• Đau dữ dội: Cơn đau cấp tính, liên tục, khiến việc vận động, đi lại gặp khó khăn nghiêm trọng.
• Triệu chứng thần kinh rõ rệt: Tê bì lan rộng, cảm giác bỏng rát và bắt đầu xuất hiện yếu cơ.
• Ảnh hưởng sinh hoạt: Chất lượng giấc ngủ và năng suất làm việc bị suy giảm trầm trọng.

 

>> Khám phá ngay: Cách chữa thoát vị đĩa đệm tại nhà

Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 3 gây đau nhiều và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, lao động

2.4. Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 4 – Thoát vị có mảnh rời

Đặc điểm cấu trúc: Ở giai đoạn thoát vị đĩa đệm này, nhân nhầy đã thoát hẳn ra ngoài, bị tách thành mảnh rời và di chuyển tự do trong ống sống, gây chèn ép rễ thần kinh và ảnh hưởng đến tủy sống (nếu ở cột sống cổ) hoặc chùm đuôi ngựa (nếu ở cột sống thắt lưng).

Cơ chế đau: Chèn ép cơ học nặng nề và phản ứng viêm gây xơ hóa.

Triệu chứng lâm sàng:

• Cơn đau nghiêm trọng: Thường kèm theo rối loạn cảm giác, đôi khi triệu chứng đau có thể giảm nhẹ khi mảnh rời đã cố định vị trí nhưng tình trạng yếu liệt cơ vẫn duy trì.
• Biến chứng thần kinh nặng nề: Yếu liệt chi rõ ràng, có thể dẫn đến liệt vĩnh viễn nếu không được can thiệp kịp thời.
• Cấp cứu y tế: Biến chứng nguy hiểm nhất là rối loạn chức năng đại/tiểu tiện (đối với thoái hóa cột sống lưng), cần phẫu thuật khẩn cấp trong vòng 24 – 48 giờ.

 

>> Tìm hiểu thêm: Cách chữa thoát vị đĩa đệm L4-L5

Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 4 ảnh hưởng lớn tới chức năng vận động

3. Phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm theo giai đoạn

3.1. Giai đoạn điều trị bảo tồn

Đối với giai đoạn thoát vị đĩa đệm 1 và 2, mục tiêu điều trị là giảm viêm, giảm đau và tạo điều kiện cho đĩa đệm tự phục hồi bằng cách giảm áp lực đè nén. Các biện pháp điều trị bao gồm:

Nghỉ ngơi và thay đổi lối sống

Người bệnh nên hạn chế các hoạt động gắng sức, điều chỉnh tư thế sinh hoạt (ngồi, đứng, nằm, mang vác), giảm trọng lượng cơ thể nếu đang thừa cân nhằm giảm bớt lực ép lên đĩa đệm và thúc đẩy quá trình chữa lành tự nhiên.

Sử dụng thuốc

Các loại thuốc giảm đau, chống viêm (non-steroid) và giãn cơ giúp kiểm soát các triệu chứng cấp tính. Tuy nhiên, bệnh nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng và thời gian theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh các rủi ro gây hại cho các cơ quan như gan, thận hoặc dạ dày.

Vật lý trị liệu chuyên sâu

Các bài tập được thiết kế cá nhân hóa giúp tăng cường cơ lõi, cơ lưng, ổn định cột sống và giảm tải cho đĩa đệm. Người bệnh cần tập luyện dưới sự hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu để tránh làm tăng nặng tình trạng thoát vị.

 

>> Xem ngay: Phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả, an toàn, phục hồi vận động tự nhiên

Vật lý trị liệu là yếu tố quan trọng trong điều trị thoát vị đĩa đệm

Liệu pháp kéo giãn cột sống

Thiết bị chuyên dụng sẽ được dùng để tạo lực kéo nhẹ nhàng nhằm tăng khoảng cách giữa các đốt sống, giảm áp lực nội đĩa đệm, thu nhỏ khối thoát vị và giải phóng chèn ép rễ thần kinh. Người bệnh lưu ý cần thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Tiêm nội khớp

Đây là giải pháp ít xâm lấn, đưa trực tiếp hoạt chất trị liệu vào khoang ngoài màng cứng (Epidural space) hoặc lỗ liên hợp (Intervertebral foramen) của cột sống, nhằm mục đích giảm viêm và giảm đau nhanh chóng. Các chất thường được tiêm bao gồm corticosteroid, huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), hoặc Hyaluronic acid (HA). Phương pháp này có hiệu quả với các trường hợp thoát vị đĩa đệm ở mức độ nhẹ đến trung bình, giúp kiểm soát triệu chứng một cách nhanh chóng.

Việc thực hiện phải do bác sĩ chuyên khoa đảm nhiệm trong môi trường vô trùng để đảm bảo an toàn tối đa và ngăn ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn.

Tiêm nội khớp giúp giảm viêm, giảm đau nhanh chóng nhưng cần lựa chọn hoạt chất phù hợp

3.2. Giai đoạn điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng, chỉ được xem xét khi điều trị bảo tồn thất bại hoặc có các dấu hiệu thần kinh cấp tính. Phương pháp này được chỉ định cho:

• Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 4.
• Thoát vị đĩa đệm giai đoạn 3 với triệu chứng đau không đáp ứng kiểm soát bằng thuốc hoặc có yếu cơ tiến triển sau 6 tuần điều trị.
• Hội chứng chùm đuôi ngựa.

Phẫu thuật vi giải ép (Microdiscectomy) hoặc phẫu thuật nội soi thường được áp dụng. Mục đích là loại bỏ phần nhân nhầy bị thoát vị đang chèn ép rễ thần kinh.

Phẫu thuật chữa thoát vị đĩa đệm áp dụng cho các trường hợp nặng

4. Khám và điều trị thoát vị đĩa đệm toàn diện tại MSC Clinic

Đội ngũ chuyên gia cơ xương khớp hàng đầu

Tại MSC Clinic, bệnh nhân được thăm khám, tư vấn và và điều trị bởi đội ngũ chuyên gia xuất sắc, dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp.

Đứng đầu là BSCKII Trần Trọng Thắng, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội. Với hơn 30 năm kinh nghiệm trong nghề, bác sĩ Thắng đã chữa trị thành công và đồng hành cùng hàng ngàn bệnh nhân, áp dụng các phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm mang lại hiệu quả vượt trội. Bên cạnh đó, đội ngũ chuyên môn còn bao gồm các tên tuổi uy tín:

• PGS.TS.BS Nguyễn Mai Hồng: Nguyên Trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện Bạch Mai, hơn 40 năm kinh nghiệm.
• ThS.BS Nguyễn Trần Trung: Phó Trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện E, có thế mạnh điều trị bệnh lý cơ xương khớp bằng y học tái tạo.
• BSCKI Nguyễn Đức Hiếu: Hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Nội Cơ xương khớp, từng công tác tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Ngoài ra, MSC Clinic còn có sự hỗ trợ chuyên môn từ hội đồng cố vấn, bao gồm các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Trưởng và Phó khoa đến từ các bệnh viện tuyến trung ương hàng đầu.

Bác sĩ Trần Trọng Thắng thăm khám thoát vị đĩa đệm cho bệnh nhân

Ứng dụng y học tái tạo trong điều trị bảo tồn

MSC Clinic tiên phong ứng dụng các phương pháp y học tái tạo trong điều trị bảo tồn thoát vị đĩa đệm. Các liệu pháp bao gồm tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP, huyết tương tăng trưởng nội sinh và liệu pháp độc quyền M-MSC Therapy.

Những giải pháp này mang lại hiệu quả điều trị vượt trội vì chúng tác động trực tiếp vào quá trình phục hồi của mô tổn thương, bao gồm:

• Kích hoạt cơ chế tự lành của mô đĩa đệm và cấu trúc quanh cột sống
• Giảm viêm – giảm đau rõ rệt, hạn chế phụ thuộc thuốc
• Tăng nuôi dưỡng mô, cải thiện độ đàn hồi và độ bền của đĩa đệm
• Ngăn tiến triển thoát vị, hỗ trợ vận động trở lại tự nhiên
• Giảm nguy cơ phải phẫu thuật

Điểm quan trọng là các liệu pháp này ít xâm lấn, được thực hiện trong phòng vô khuẩn nên an toàn, không gây tác dụng phụ và phù hợp với nhiều mức độ thoát vị khác nhau.

Tiêm nội khớp tại MSC Clinic được thực hiện trong phòng tiêm vô khuẩn dưới hướng dẫn siêu để âm đảm bảo an toàn

Phác đồ điều trị cá nhân hóa

Tại MSC Clinic, đội ngũ y bác sĩ luôn ưu tiên việc thiết kế phác đồ điều trị được cá nhân hóa. Lộ trình này là sự kết hợp linh hoạt và khoa học giữa các phương pháp tái tạo tiên tiến cùng với chương trình tập phục hồi chức năng chuyên biệt, nhằm tương thích tối đa với thể trạng và mức độ tổn thương cụ thể của từng người bệnh.

Việc chẩn đoán chính xác giai đoạn thoát vị đĩa đệm là bước khởi đầu quyết định cho mọi phác đồ điều trị. Đừng để cơn đau âm ỉ ở giai đoạn 1 trở thành nguy cơ phẫu thuật ở giai đoạn 4. Hãy chủ động tìm đến các chuyên gia ngay khi xuất hiện dấu hiệu đầu tiên.

 

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN

source https://mscclinic.vn/cac-giai-doan-thoat-vi-dia-dem/