Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân là bệnh gì? Do đâu?

Nếu bạn đang bị đau nhức từ mông xuống bắp chân kèm theo cảm giác tê bì, khó chịu, hạn chế vận động và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, thì đây là dấu hiệu không nên chủ quan. Trên thực tế, đau từ mông xuống bắp chân không phải là triệu chứng đơn lẻ mà thường liên quan đến các bệnh lý thần kinh – cột sống như chèn ép dây thần kinh hoặc thoái hóa cột sống. Việc nhận biết sớm nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp giúp kiểm soát cơn đau và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

Hãy cùng MSC Clinic tìm hiểu chi tiết đau nhức từ mông xuống bắp chân là bệnh gì và cách điều trị hiệu quả trong bài viết dưới đây.

Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân  gây trở ngại và khó khăn trong sinh hoạt

1. Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân là bệnh gì? Nguyên nhân do đâu?

Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân có thể là dấu hiệu của các bệnh lý liên quan đến cột sống, cơ xương khớp hoặc tình trạng chèn ép dây thần kinh, phổ biến nhất là đau thần kinh tọa. Nguyên nhân gây đau thường liên quan đến thoát vị đĩa đệm thoái hóa cột sống, đặc biệt là các tình trạng chèn ép dây thần kinh. Dưới đây là 6 nguyên nhân thường gặp:

1.1. Đau thần kinh tọa

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Dây thần kinh tọa là dây thần kinh dài và lớn nhất cơ thể, xuất phát từ vùng thắt lưng (L4-S3) đi qua vùng mông, dọc theo mặt sau đùi, xuống cẳng chân và bàn chân. Khi dây thần kinh này bị chèn ép hoặc kích thích, người bệnh sẽ xuất hiện cảm giác đau lan từ vùng mông xuống bắp chân, thậm chí xuống đến bàn chân, kèm theo cảm giác tê bì, châm chích hoặc nóng rát dọc đường đi qua dây thần kinh. Người bị đau nhức từ mông xuống bắp chân phải hoặc trái có thể đau tăng khi ngồi lâu, cúi người hoặc khi mang vác nặng.

Nguyên nhân thường gặp là do ngồi sai tư thế, lao động quá sức hoặc các bệnh lý cột sống gây chèn ép rễ thần kinh.

Dây thần kinh bị chèn ép ở cột sống gây hiện tượng đau lan dọc từ mông xuống chân

1.2. Hội chứng cơ hình lê

Cơ hình lê nằm ở vùng mông, có liên quan mật thiết đến đường đi của dây thần kinh tọa. Khi cơ này bị co thắt, viêm hoặc phì đại, nó có thể chèn ép dây thần kinh tọa và gây ra triệu chứng tương tự đau thần kinh tọa do cột sống. Điểm khác biệt là cơn đau thường khu trú sâu ở vùng mông và không liên quan đến tổn thương đĩa đệm hay rễ thần kinh. Cơn đau có thể tăng khi ngồi lâu hoặc vận động mạnh và kèm theo cảm giác tê hoặc yếu chân.

Tình trạng này có thể gặp ở người ngồi nhiều như nhân viên văn phòng, tài xế hoặc người ít vận động.

1.3. Thoát vị đĩa đệm

Đĩa đệm là cấu trúc nằm giữa các đốt sống, có vai trò giảm xóc và bảo vệ cột sống. Khi đĩa đệm bị thoái hóa hoặc rách, phần nhân nhầy có thể thoát ra ngoài và chèn ép lên rễ thần kinh gây đau vùng thắt lưng lan xuống mông và bắp chân. Đau có thể tăng khi cúi, ho hoặc hắt hơi kèm theo cảm giác tê bì hoặc yếu cơ.

Thoát vị đĩa đệm vùng thắt lưng là nguyên nhân thường gặp gây đau lan xuống chi dưới.

1.4. Viêm khớp cùng chậu

Khớp cùng chậu là vị trí kết nối giữa cột sống và xương chậu. Khi khớp này bị viêm, cơn đau thường xuất hiện ở vùng lưng dưới và mông, đôi khi lan xuống mặt sau đùi. Trong một số ít trường hợp, cơn đau có thể lan xa hơn xuống bắp chân. Khi khớp bị viêm, cơn đau sẽ tăng lên khi vận động như leo cầu thang, chạy hoặc đứng lâu.

Đây là nguyên nhân dễ bị nhầm lẫn với đau thần kinh tọa nếu không được thăm khám kỹ.

Viêm khớp vùng chậu có thể gây ra những cơn đau lan cả mông xuống một hoặc hai bên chân

1.5. Thoái hóa cột sống thắt lưng

Theo thời gian, cột sống bị thoái hóa, hình thành gai xương và hẹp khe khớp. Các thay đổi này có thể chèn ép lên rễ thần kinh gây đau thắt lưng lan xuống mông và chân. Cơn đau âm ỉ, tăng dần theo thời gian, dẫn đến hạn chế vận động, cứng lưng. Tình trạng này thường gặp ở người trung niên và cao tuổi.

>> Đọc thêm: Cách điều trị thoái hoá cột sống thắt lưng

1.6. Viêm bao hoạt dịch khớp háng

Bao hoạt dịch giúp giảm ma sát khi khớp vận động. Khi bao hoạt dịch bị viêm, người bệnh thường đau vùng hông – mông, cơn đau có thể lan xuống bắp chân và tăng lên khi vận động hoặc nằm nghiêng. Một số trường hợp còn kèm theo tình trạng sưng nóng quanh khớp háng.

2. Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân có nguy hiểm không?

Đau nhức từ mông xuống bắp chân có thể không nguy hiểm nếu chỉ xảy ra tạm thời do căng cơ hoặc chèn ép nhẹ dây thần kinh. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ngày càng nghiêm trọng, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý liên quan đến thần kinh và cột sống, đặc biệt là đau thần kinh tọa.

Đau nhức từ mông xuống bắp chân là triệu chứng khá phổ biến, thường gặp ở người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, hiện nay tình trạng này đang có xu hướng trẻ hóa, có thể xuất hiện từ độ tuổi 30 do thói quen sinh hoạt thiếu khoa học, ít vận động hoặc làm việc sai tư thế trong thời gian dài.

Do đặc điểm vùng mông chủ yếu gồm cơ và mô mỡ, ít khi bị tổn thương trực tiếp, nên phần lớn các trường hợp đau lan từ mông xuống chân thường liên quan đến tình trạng chèn ép dây thần kinh đi qua khu vực này. Khi dây thần kinh bị chèn ép kéo dài, người bệnh không chỉ bị đau mà còn có thể gặp các triệu chứng như tê bì, yếu cơ, giảm khả năng vận động.

Ngoài ra, trong một số ít trường hợp, bị đau nhức từ mông xuống bắp chân trái hoặc phải có thể liên quan đến các nguyên nhân nghiêm trọng hơn như khối u, nhiễm trùng hoặc tổn thương thần kinh nặng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các tình trạng này có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như teo cơ, mất chức năng vận động, thậm chí bại liệt.

Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý nguy hiểm

3. Làm gì khi bị đau nhức từ mông xuống bắp chân?

Đau nhức từ mông xuống bắp chân có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như căng cơ, chèn ép dây thần kinh tọa, bệnh lý cột sống thắt lưng hoặc tổn thương phần mềm vùng hông mông. Trong nhiều trường hợp nhẹ, triệu chứng có thể cải thiện dần nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách. Người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp sau để hỗ trợ giảm đau và phục hồi vận động như:

• Chườm ấm vùng đau: Nhiệt ấm giúp tăng tuần hoàn máu, giảm co cứng cơ và hỗ trợ làm dịu cảm giác đau nhức. Có thể chườm khoảng 15-20 phút/lần và lặp lại nhiều lần trong ngày.
• Tập luyện nhẹ nhàng: Các bài tập kéo giãn cơ vùng mông, đùi sau và thắt lưng có thể giúp cải thiện độ linh hoạt và giảm áp lực lên cơ thần kinh liên quan. Nên tập đúng kỹ thuật và tránh các động tác làm cơn đau tăng lên.
• Duy trì vận động hợp lý: Không nên nằm nghỉ hoặc ngồi quá lâu vì có thể làm cơ cứng hơn và khiến triệu chứng kéo dài. Thay vào đó, nên duy trì vận động nhẹ nhàng phù hợp với thể trạng.
• Sử dụng thuốc theo chỉ định: Một số trường hợp có thể cần dùng thuốc giảm đau hoặc kháng viêm để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần có hướng dẫn từ bác sĩ, tránh tự ý dùng kéo dài.
• Điều chỉnh tư thế sinh hoạt và nghỉ ngơi: Nên hạn chế ngồi lệch người, cúi gập lâu hoặc mang vác nặng. Khi ngủ có thể nằm nghiêng kê gối giữa hai chân hoặc nằm ngửa kê gối dưới đầu gối để giảm áp lực lên vùng thắt lưng hông.

>> Tìm hiểu thêm: Bài tập đau thần kinh tọa hiệu quả, dễ thực hiện

Việc đặt gối giữa đầu gối có thể giúp hạn chế đau cột sống thắt lưng

4. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên chủ động thăm khám nếu cơn đau kéo dài trên vài tuần không cải thiện kèm theo đau tăng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày hoặc đau kèm theo tê bì, yếu cơ hoặc hạn chế vận động rõ rệt.

Đặc biệt, cần đi cấp cứu ngay nếu có các dấu hiệu sau: đau lan xuống cả hai chân, tê và yếu chân tiến triển nhanh, mất cảm giác vùng mông hoặc cơ quan sinh dục kèm theo rối loạn đại tiểu tiện (bí tiểu, tiểu không kiểm soát).

Nhìn chung, đau nhức từ mông xuống bắp chân không nên bị xem nhẹ, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài hoặc có xu hướng nặng lên. Người bệnh nên thăm khám sớm tại các cơ sở uy tín như MSC Clinic để được kiểm tra, xác định đúng nguyên nhân và xây dựng hướng điều trị phù hợp, giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ khả năng vận động lâu dài.

Đau nhức thắt lưng, mông có biểu hiện lan xuống bắp chân cần được thăm khám kịp thời 

5. Làm sao để chẩn đoán bệnh lý gây đau nhức từ mông xuống bắp chân?

Đau nhức từ mông xuống bắp chân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như căng cơ, chèn ép dây thần kinh tọa, thoát vị đĩa đệm, hội chứng cơ hình lê hoặc các bệnh lý cột sống thắt lưng. Vì vậy, việc thăm khám đúng nguyên nhân đóng vai trò quan trọng để lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Để chẩn đoán chính xác tình trạng này, bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng và các chỉ định cận lâm sàng khi cần thiết:

• Khám lâm sàng và khai thác bệnh sử: Bác sĩ sẽ đánh giá vị trí đau, hướng lan của cơn đau từ vùng mông xuống đùi hoặc bắp chân, mức độ tê bì, yếu cơ cũng như các yếu tố làm tăng hoặc giảm triệu chứng khi đi lại, ngồi lâu hoặc vận động.
• Đánh giá chức năng thần kinh – vận động: Thực hiện các test kiểm tra phản xạ, cảm giác, sức cơ và khả năng vận động nhằm xác định có tình trạng chèn ép dây thần kinh hay không.
• Chẩn đoán hình ảnh:
  • MRI: giúp đánh giá chi tiết đĩa đệm, rễ thần kinh và tủy sống, đặc biệt trong các trường hợp thoát vị đĩa đệm.
  • CT scan: Hỗ trợ quan sát cấu trúc xương và mức độ tổn thương vùng cột sống thắt lưng.
  • X-quang: Giúp phát hiện các bất thường về cấu trúc cột sống và xương khớp.
• Xét nghiệm máu (khi cần thiết): Được chỉ định nếu nghi ngờ nhiễm trùng, viêm hoặc bệnh lý toàn thân (sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân).

Chụp X-quang để kiểm tra nhanh chóng những bất thường bên trong xương khớp

6. Điều trị bị đau nhức từ mông xuống bắp chân như thế nào?

Việc điều trị đau nhức từ mông xuống bắp chân cần dựa trên nguyên nhân gây đau và mức độ ảnh hưởng đến vận động. Với các trường hợp liên quan đến chèn ép thần kinh tọa, thoát vị đĩa đệm hoặc bệnh lý cột sống thắt lưng, mục tiêu điều trị thường hướng tới giảm đau, giảm chèn ép thần kinh và phục hồi khả năng vận động. Trong khi đó, các trường hợp đau do căng cơ hoặc tổn thương phần mềm sẽ ưu tiên kiểm soát viêm và phục hồi chức năng vùng cơ khớp liên quan.

6.1. Điều trị bằng thuốc

Điều trị bằng thuốc chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng trong giai đoạn cấp, hỗ trợ người bệnh giảm đau và cải thiện khả năng vận động. Tùy từng nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc phù hợp như thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), thuốc giãn cơ giúp giảm co cứng cơ hoặc thuốc giảm đau thần kinh trong trường hợp có đau lan theo đường đi dây thần kinh tọa.

Ngoài thuốc uống, các phương pháp tiêm điều trị tại chỗ hiện nay cũng được ứng dụng rộng rãi nhằm hỗ trợ giảm viêm và cải thiện phục hồi mô tổn thương:

• Tiêm corticoid: Giúp giảm nhanh phản ứng viêm tại vùng chèn ép thần kinh hoặc mô viêm quanh khớp. Tuy nhiên, cần kiểm soát số lần tiêm theo chỉ định của bác sĩ để hạn chế nguy cơ tác dụng phụ.
• Tiêm PRP (Huyết tương giàu tiểu cầu): Hỗ trợ phục hồi mô tổn thương, cải thiện môi trường tại vùng viêm và thúc đẩy quá trình tái tạo tự nhiên của cơ thể.

>> Xem thêm: Đau thần kinh tọa uống thuốc gì?

Điều trị bằng PRP tại MSC Clinic hỗ trợ phục hồi tổn thương và cải thiện khả năng vận động theo hướng an toàn, hạn chế xâm lấn

Tại MSC Clinic, các liệu pháp tiêm được ứng dụng theo định hướng y học tái tạo, nổi bật với PRP và các yếu tố tăng trưởng nội sinh nhằm hỗ trợ cải thiện môi trường vùng tổn thương thay vì chỉ tập trung giảm đau tạm thời.

Chị Phạm Hải Vân, từng gặp tình trạng đau thần kinh tọa với triệu chứng đau nhức kéo dài từ mông lan xuống bắp chân, chia sẻ:

Sau 3 mũi tiêm kết hợp phục hồi chức năng tại MSC Clinic, tình trạng đau của mình cải thiện rõ rệt, cơ thể nhẹ nhõm và vận động dễ dàng hơn rất nhiều. Mình cũng rất thích không khí ở đây vì thoải mái, bác sĩ và nhân viên đều rất nhiệt tình, thân thiện.

Chị Phạm Hải Vân trong phòng tiêm vô khuẩn tiêu chuẩn phòng mổ tại MSC Clinic

Trường hợp của chị Vân cho thấy việc phối hợp điều trị đúng hướng giữa kiểm soát viêm, phục hồi tổn thương và phục hồi chức năng có thể giúp cải thiện đáng kể triệu chứng đau thần kinh tọa và khả năng vận động hằng ngày.

6.2. Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi và hạn chế tái phát đau nhức từ mông xuống bắp chân. Các bài tập được thiết kế nhằm cải thiện độ linh hoạt, tăng cường nhóm cơ hỗ trợ vận động và giảm áp lực lên vùng mô hoặc dây thần kinh bị ảnh hưởng.

Tùy nguyên nhân gây đau, người bệnh có thể được kết hợp với các phương pháp hỗ trợ như chườm nhiệt, điện xung giảm đau, siêu âm trị liệu hoặc kéo giãn cột sống bằng máy nhằm giảm co cứng cơ và tăng tuần hoàn máu.

Tại MSC Clinic, chương trình phục hồi chức năng được cá nhân hóa theo từng tình trạng bệnh lý nhằm hỗ trợ cải thiện vận động, giảm đau và hạn chế nguy cơ tái phát lâu dài.

Vật lý trị liệu giúp hỗ trợ phục hồi vận động, giảm co cứng cơ và cải thiện tình trạng đau lan xuống chân

6.3. Phẫu thuật

Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc khi điều trị nội khoa và phục hồi chức năng không mang lại hiệu quả hoặc khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như yếu cơ, hạn chế vận động nhiều hoặc chèn ép thần kinh nặng.

Tùy từng nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp can thiệp nhằm giải phóng chèn ép thần kinh hoặc xử lý tổn thương cấu trúc liên quan. Đây là phương pháp có tính xâm lấn nên cần được đánh giá và cân nhắc kỹ trước khi thực hiện.

7. Cách phòng ngừa tình trạng bị đau nhức từ mông xuống bắp chân

Để hạn chế đau nhức từ mông xuống bắp chân và ngăn ngừa tái phát, người bệnh nên duy trì lối sống lành mạnh và vận động đúng cách. Một số cách phòng ngừa dưới đây có thể giúp bảo vệ cột sống và hệ thần kinh hiệu quả:

• Hạn chế các hoạt động gây áp lực lên cột sống như mang vác nặng, vận động mạnh hoặc sai tư thế.
• Duy trì tập luyện thể dục đều đặn với các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga để tăng độ linh hoạt và sức bền của cơ xương khớp.
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D cùng các dưỡng chất hỗ trợ khớp như Glucosamine, Chondroitin.
• Có thể áp dụng chườm nóng hoặc chườm lạnh kết hợp massage để giảm đau và giảm viêm tại nhà.
• Kiểm soát cân nặng ở mức hợp lý nhằm giảm áp lực lên cột sống.
• Tránh hút thuốc, hạn chế rượu bia và các chất kích thích gây ảnh hưởng đến quá trình phục hồi.
• Thăm khám định kỳ để theo dõi tình trạng cột sống và phát hiện sớm các bất thường.

Tập luyện xây dựng cơ lưng giúp hỗ trợ lực cho cột sống giảm chấn thương

Bị đau nhức từ mông xuống bắp chân là tình trạng không nên chủ quan, bởi đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý liên quan đến cột sống và thần kinh. Việc phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả và hạn chế biến chứng.

Nếu cơn đau kéo dài hoặc tái phát thường xuyên, người bệnh nên chủ động thăm khám tại cơ sở chuyên khoa. MSC Clinic là phòng khám chuyên sâu về cơ xương khớp và phục hồi chức năng, hỗ trợ thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng tình trạng đau thần kinh tọa và đau cột sống.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: https://www.facebook.com/mscclinicvn
• MSC Quảng Ninh: https://www.facebook.com/MSCClinicQN

source https://mscclinic.vn/bi-dau-nhuc-tu-mong-xuong-bap-chan/