Chụp MRI có cần nhịn ăn không? Lưu ý gì trước khi chụp?

Chụp MRI có cần nhịn ăn không? Đa số trường hợp không cần nhịn ăn và người bệnh vẫn có thể ăn uống bình thường trước khi chụp. Tuy nhiên, với một số trường hợp cần tiêm thuốc cản quang, gây mê hoặc thực hiện theo chỉ định đặc biệt, bác sĩ có thể yêu cầu nhịn ăn trong một khoảng thời gian nhất định để đảm bảo an toàn và chất lượng hình ảnh. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần thông báo nếu đang mang thiết bị kim loại hoặc thiết bị cấy ghép trong cơ thể, tháo bỏ toàn bộ trang sức và vật dụng kim loại trước khi vào phòng chụp, báo trước nếu sợ không gian kín, mang theo hồ sơ y tế liên quan và giữ nguyên tư thế khi chụp.

Bài viết này của MSC Clinic sẽ giải đáp rõ ràng, chi tiết và khoa học về vấn đề chụp MRI có cần nhịn ăn không, giúp bạn chuẩn bị tốt nhất trước khi đi chụp.

 

Chụp MRI có cần nhịn ăn không? Tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau

 

1. Chụp MRI là gì? Khi nào cần chụp MRI?

Chụp MRI, hay chụp cộng hưởng từ, là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại sử dụng từ trường mạnh, sóng radio và hệ thống máy tính để tạo ra hình ảnh chi tiết bên trong cơ thể. Khác với X-quang hoặc CT, MRI không sử dụng tia X, vì vậy không gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa.

Ưu điểm nổi bật của MRI là khả năng quan sát rõ các mô mềm, dây thần kinh, đĩa đệm, dây chằng, cơ, sụn khớp và các cơ quan nội tạng với độ phân giải cao. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện sớm nhiều tổn thương mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác khó đánh giá đầy đủ.

 

Máy chụp cộng hưởng từ (MRI) sử dụng từ trường mạnh và sóng radio để tạo hình ảnh chi tiết bên trong cơ thể

 

Bác sĩ thường chỉ định chụp MRI trong các trường hợp:

• Đau đầu kéo dài, nghi ngờ tổn thương não, đột quỵ hoặc bệnh lý thần kinh.
• Đau cổ, đau lưng, thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống hoặc chèn ép rễ thần kinh.
• Đau khớp, chấn thương thể thao, nghi ngờ rách dây chằng, rách sụn chêm hoặc tổn thương gân cơ.
• Đánh giá các bệnh lý gan, mật, tụy, thận, tử cung, buồng trứng hoặc tuyến tiền liệt.
• Theo dõi khối u, viêm, nhiễm trùng hoặc các tổn thương mô mềm sâu.
• Khảo sát tim mạch, mạch máu và các cấu trúc cần hình ảnh chi tiết.

Tùy mục đích chẩn đoán, người bệnh có thể được chỉ định chụp MRI thường hoặc MRI có tiêm thuốc đối quang từ để giúp làm rõ tổn thương và nâng cao độ chính xác của kết quả.

2. Nguyên lý hoạt động cơ bản của MRI

Để hiểu vì sao trong nhiều trường hợp vẫn có thể ăn uống bình thường trước khi chụp, người bệnh cần nắm sơ bộ nguyên lý hoạt động của MRI.

2.1. Từ trường mạnh tác động lên các nguyên tử hydro

Cơ thể con người chứa một lượng lớn nước, trong đó có các nguyên tử hydro. Khi người bệnh nằm trong máy MRI, từ trường mạnh sẽ làm các nguyên tử hydro sắp xếp theo một hướng nhất định.

2.2. Sóng radio tạo tín hiệu cộng hưởng

Máy MRI phát các xung sóng radio vào vùng cơ thể cần khảo sát. Các nguyên tử hydro sẽ hấp thụ năng lượng và thay đổi trạng thái. Khi sóng radio ngừng phát, các nguyên tử này quay trở lại trạng thái ban đầu và phát ra tín hiệu cộng hưởng.

 

MRI hoạt động dựa trên sự tương tác giữa từ trường mạnh, sóng radio và các nguyên tử hydro trong cơ thể

 

2.3. Hệ thống máy tính xử lý tín hiệu thành hình ảnh

Các tín hiệu phát ra được hệ thống thu nhận và chuyển đến máy tính để xử lý. Sau đó, máy tính chuyển thành những hình ảnh cắt lớp có độ phân giải cao, giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc của não, cột sống, dây thần kinh, cơ, gân, dây chằng, sụn khớp, mạch máu và các cơ quan nội tạng.

Nhờ khả năng phân biệt mô mềm vượt trội, MRI thường được chỉ định khi cần đánh giá chính xác các tổn thương mà X-quang hoặc CT khó hiển thị rõ.

 

>> Tìm hiểu thêm: Chụp CT và chụp MRI khác nhau như thế nào?

 

2.4. Thuốc đối quang từ giúp làm rõ tổn thương khi cần

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thuốc đối quang từ để tăng độ tương phản của hình ảnh, giúp đánh giá rõ hơn các tổn thương như khối u, viêm, bất thường mạch máu hoặc các vùng mô cần khảo sát chuyên sâu. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp chụp MRI đều cần sử dụng thuốc đối quang từ.

 

>> Đọc thêm: Chụp MRI có hại không?

Thuốc đối quang từ (thường chứa Gadolinium) được sử dụng trong chụp MRI để làm nổi bật sự khác biệt giữa mô lành và mô bệnh

 

3. Chụp MRI có cần nhịn ăn không?

Việc chụp MRI có cần nhịn ăn không còn phụ thuộc vào vùng cơ thể cần khảo sát, có sử dụng thuốc đối quang từ hay không và yêu cầu của cơ sở y tế. Đa số trường hợp chụp MRI không cần nhịn ăn. Người bệnh thường có thể ăn uống và sử dụng thuốc theo đơn như bình thường trước khi chụp. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp cần nhịn ăn để hình ảnh rõ hơn hoặc đảm bảo an toàn.

3.1. Chụp MRI não, cột sống, khớp, cơ xương khớp

Đối với các trường hợp chụp MRI não, cột sống cổ, cột sống thắt lưng, khớp gối, khớp vai, khớp háng hoặc các bệnh lý cơ xương khớp, người bệnh thường không cần nhịn ăn nếu không có yêu cầu đặc biệt.

Bạn có thể ăn uống bình thường trước khi chụp. Tuy nhiên, nên tránh ăn quá no ngay trước giờ chụp để hạn chế cảm giác khó chịu khi phải nằm yên trong máy trong thời gian dài.

 

Chụp MRI có cần nhịn ăn không? Câu trả lời là không, trong trường hợp chụp MRI cột sống

 

3.2. Chụp MRI ổ bụng, gan, mật, tụy hoặc vùng chậu

Với MRI ổ bụng, gan, mật, tụy, đường mật (MRCP) hoặc một số khảo sát vùng chậu, người bệnh thường được yêu cầu nhịn ăn từ 4-6 giờ trước khi chụp.

Mục đích là:

• Giảm nhu động của dạ dày và ruột.
• Hạn chế hơi trong đường tiêu hóa.
• Giúp túi mật không bị co bóp do ăn uống, nhờ đó căng đầy dịch mật và hiển thị rõ hơn trên hình ảnh.
• Nâng cao chất lượng hình ảnh và độ chính xác khi chẩn đoán.

3.3. Chụp MRI có tiêm thuốc đối quang từ

Không phải tất cả các trường hợp chụp MRI có tiêm thuốc đối quang từ đều phải nhịn ăn.

Nếu chỉ tiêm thuốc đối quang từ đường tĩnh mạch, nhiều cơ sở vẫn cho phép ăn uống bình thường. Tuy nhiên, một số nơi có thể yêu cầu ăn nhẹ hoặc nhịn ăn vài giờ trước khi chụp để giảm nguy cơ buồn nôn, đặc biệt với người có tiền sử bệnh dạ dày hoặc dễ say thuốc.

Trước khi tiêm thuốc đối quang từ, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ nếu có tiền sử dị ứng với thuốc, bệnh thận, đang mang thai hoặc từng phản ứng với thuốc tương phản. Với người có bệnh thận, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm chức năng thận trước khi tiêm thuốc đối quang từ.

3.4. Chụp MRI có gây mê hoặc an thần

Trong trường hợp cần gây mê hoặc an thần, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người sợ không gian kín nặng hoặc không thể nằm yên, việc nhịn ăn là bắt buộc theo hướng dẫn gây mê của bác sĩ.

Thời gian nhịn ăn cụ thể phụ thuộc vào loại thuốc an thần, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và quy định của cơ sở y tế. Người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn để giảm nguy cơ trào ngược, sặc hoặc biến chứng trong quá trình gây mê.

 

MRI có gây mê hoặc an thần thường yêu cầu người bệnh nhịn ăn trước khi chụp để ngăn ngừa tình trạng trào ngược dạ dày

 

3.5. Một số kỹ thuật MRI chuyên biệt

Một số kỹ thuật MRI tim mạch hoặc khảo sát chức năng đặc biệt có thể yêu cầu hạn chế cà phê, trà đặc, nước tăng lực hoặc đồ uống chứa caffeine trước khi chụp. Điều này đặc biệt quan trọng với MRI tim có dùng thuốc giãn mạch, vì caffeine có thể làm giảm tác dụng của thuốc và ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả. Quy định này phụ thuộc vào mục đích khảo sát và hướng dẫn riêng của bác sĩ.

Người bệnh nên tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc cơ sở chẩn đoán hình ảnh để đảm bảo kết quả chính xác nhất.

4. Một số lưu ý khác khi chuẩn bị chụp MRI

Ngoài việc tìm hiểu chụp MRI có cần nhịn ăn không, người bệnh cũng cần lưu ý một số vấn đề quan trọng dưới đây để đảm bảo quá trình chụp diễn ra an toàn và cho kết quả chính xác.

Thông báo nếu có thiết bị kim loại hoặc vật liệu cấy ghép trong cơ thể

MRI sử dụng từ trường mạnh nên người bệnh cần thông báo với bác sĩ nếu đang mang các thiết bị hoặc vật liệu cấy ghép như:

• Máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim.
• Ốc tai điện tử.
• Van tim nhân tạo.
• Nẹp vít, khớp nhân tạo hoặc dụng cụ kết hợp xương. Cần thông báo để xác nhận loại vật liệu – phần lớn nẹp vít và khớp nhân tạo hiện đại từ titan đều tương thích với MRI.
• Mảnh kim loại còn sót trong cơ thể.
• Máy bơm insulin hoặc các thiết bị điện tử cấy ghép khác.
• Kẹp phình mạch não hoặc stent mạch vành (cần xác nhận khả năng tương thích trước khi chụp)

Việc kiểm tra khả năng tương thích với MRI giúp hạn chế rủi ro và đảm bảo an toàn khi chụp.

 

Người bệnh cần tháo toàn bộ vật dụng kim loại trước khi vào phòng chụp MRI để đảm bảo an toàn

 

Tháo bỏ toàn bộ vật dụng kim loại trước khi vào phòng chụp

Người bệnh cần tháo trang sức, đồng hồ, kẹp tóc, kính, thẻ từ, chìa khóa, điện thoại, tai nghe, ví có nam châm hoặc các vật kim loại khác trước khi vào phòng MRI. Quần áo có khóa kéo, cúc kim loại hoặc họa tiết kim loại cũng có thể cần thay bằng đồ chuyên dụng để tránh ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh.

Báo trước nếu sợ không gian kín

Máy MRI có dạng khoang chụp tương đối hẹp và thời gian thực hiện thường kéo dài từ 20-60 phút. Nếu bạn có tiền sử sợ không gian kín, lo âu hoặc khó nằm yên, hãy thông báo trước cho nhân viên y tế để được hỗ trợ phù hợp. Một số trường hợp có thể được hướng dẫn kỹ hơn, dùng tai nghe, nút tai hoặc cân nhắc thuốc an thần nếu cần.

Giữ nguyên tư thế trong quá trình chụp

Trong quá trình chụp, người bệnh cần giữ nguyên tư thế, thở đều và thực hiện đúng hướng dẫn của kỹ thuật viên. Việc cử động có thể làm hình ảnh bị mờ, giảm chất lượng chẩn đoán và phải chụp lại.

Mang theo hồ sơ y tế liên quan

Khi đi chụp MRI, nên mang theo giấy chỉ định, kết quả chụp X-quang, CT, MRI cũ, xét nghiệm, đơn thuốc và hồ sơ bệnh án (nếu có). Việc so sánh với kết quả cũ giúp bác sĩ đánh giá tiến triển bệnh chính xác hơn.

Theo dõi sau khi chụp MRI có tiêm thuốc đối quang từ

Đa số người bệnh có thể sinh hoạt bình thường ngay sau khi chụp MRI. Tuy nhiên, nếu có tiêm thuốc đối quang từ, cần theo dõi cơ thể trong thời gian ngắn sau chụp và thông báo ngay cho nhân viên y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nổi mẩn, khó thở, chóng mặt hoặc buồn nôn kéo dài.

 

Tuân thủ đúng hướng dẫn chuẩn bị trước khi chụp MRI giúp quá trình chẩn đoán diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác hơn

Chụp MRI có cần nhịn ăn không phụ thuộc vào vùng cần chụp, có tiêm thuốc đối quang từ hay không và có sử dụng an thần hoặc gây mê hay không. Để quá trình chụp diễn ra an toàn và cho kết quả chính xác, người bệnh nên hỏi rõ hướng dẫn chuẩn bị trước lịch chụp, thông báo đầy đủ về bệnh nền, thiết bị cấy ghép và các thuốc đang sử dụng.

PHÒNG KHÁM MSC INTERNATIONAL CLINIC

Hotline: 0975 576 376

Địa chỉ:

• MSC Hà Nội: TT20-21-22, 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
• MSC Quảng Ninh: A12-01 KĐT Monbay, Phường Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh.

Fanpage:

• MSC Hà Nội: MSC International Clinic Vietnam | Hanoi
• MSC Quảng Ninh: Phòng khám MSC Quảng Ninh | Ha Long

source https://mscclinic.vn/chup-mri-co-can-nhin-an-khong/