Đau gót chân khi chạy bộ do đâu? Cách điều trị & phòng ngừa

Đau gót chân khi chạy bộ là tình trạng khá phổ biến, không chỉ gặp ở người mới bắt đầu tập luyện mà còn xảy ra ở những người chạy bộ lâu năm hoặc vận động viên. Cơn đau có thể xuất hiện ngay trong lúc chạy, sau khi kết thúc buổi tập hoặc kéo dài nhiều ngày, gây ảnh hưởng đến hiệu suất tập luyện và sinh hoạt hằng ngày. Nếu chủ quan tiếp tục vận động khi chưa xác định nguyên nhân, tổn thương có thể trở nên nghiêm trọng hơn và kéo dài thời gian hồi phục.

Trong bài viết dưới đây, MSC Clinic sẽ giúp bạn hiểu rõ triệu chứng, nguyên nhân gây đau gót chân khi chạy bộ, khi nào cần đi khám cũng như các phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả để bảo vệ đôi chân trong quá trình luyện tập.

 

Đau gót chân khi chạy bộ thường gặp ở cả người mới tập và người chạy lâu năm, có thể ảnh hưởng đến vận động nếu không xử lý đúng cách

 

1. Triệu chứng đau gót chân khi chạy bộ

Đau gót chân khi chạy bộ có thể xuất hiện trong lúc chạy, ngay sau khi kết thúc buổi tập hoặc kéo dài nhiều giờ sau đó. Mức độ đau ở mỗi người không giống nhau, từ cảm giác âm ỉ, khó chịu đến đau nhói, khiến việc đi lại và tập luyện trở nên khó khăn.

Vị trí đau thường tập trung ở mặt dưới hoặc phía sau gót chân. Một số trường hợp chỉ đau khi bắt đầu chạy, nhưng cũng có người cơn đau tăng dần theo quãng đường hoặc trở nên rõ rệt sau khi nghỉ ngơi. Nếu nguyên nhân liên quan đến viêm cân gan chân, người bệnh thường đau nhiều vào những bước chân đầu tiên sau khi ngủ dậy. Trong khi đó, đau phía sau gót chân có thể liên quan đến tổn thương gân Achilles.

 

Cơn đau thường xuất hiện ở mặt dưới hoặc phía sau gót chân, có thể tăng lên khi chạy, đi bộ hoặc đứng lâu

 

Ngoài cảm giác đau, người bệnh có thể nhận thấy gót chân hơi sưng, cứng khớp cổ chân hoặc đau khi ấn vào vùng gót. Khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn, cơn đau có thể khiến người chạy phải thay đổi dáng chạy, đi khập khiễng hoặc không thể tiếp tục luyện tập.

Nếu triệu chứng kéo dài nhiều ngày, tái phát sau mỗi lần chạy hoặc ngày càng nghiêm trọng dù đã nghỉ ngơi, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.

2. Nguyên nhân gây đau gót chân khi chạy bộ

Đau gót chân khi chạy bộ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ tình trạng quá tải trong luyện tập đến các bệnh lý cơ xương khớp. Việc xác định đúng nguyên nhân là cơ sở để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và phòng ngừa tái phát.

• Viêm cân gan chân: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau gót chân ở người chạy bộ. Khi cân gan chân liên tục chịu lực kéo căng trong quá trình chạy, các vi tổn thương có thể hình thành và gây viêm. Người bệnh thường đau ở mặt dưới gót chân, đặc biệt vào những bước đi đầu tiên sau khi ngủ dậy hoặc sau khi nghỉ ngơi.
• Viêm gân Achilles: Gân Achilles phải chịu lực rất lớn trong mỗi bước chạy. Chạy quá sức, tăng cường độ tập luyện đột ngột hoặc khởi động chưa kỹ có thể khiến gân bị viêm. Cơn đau thường xuất hiện ở phía sau gót chân, tăng lên khi chạy, leo cầu thang hoặc kiễng chân.
• Chấn thương do quá tải: Việc tăng quãng đường, tốc độ hoặc tần suất chạy quá nhanh khiến các cấu trúc quanh gót chân không kịp thích nghi. Ban đầu, người bệnh chỉ đau nhẹ sau khi chạy, nhưng nếu tiếp tục tập luyện, cơn đau có thể xuất hiện thường xuyên hơn và kéo dài hơn.
• Gãy xương mệt mỏi: Đây là tình trạng xuất hiện các vi nứt ở xương gót do chịu lực lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Người bệnh thường đau sâu bên trong gót chân, đau tăng khi chạy hoặc nhảy và giảm khi nghỉ ngơi.
• Giày chạy không phù hợp: Giày đã mòn đế, không đúng kích cỡ hoặc không phù hợp với kiểu bàn chân có thể làm tăng áp lực lên vùng gót. Ngoài ra, chạy trên bề mặt quá cứng cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ đau gót chân.
• Một số bệnh lý cơ xương khớp: Ngoài chấn thương do chạy bộ, đau gót chân còn có thể liên quan đến các bệnh lý như viêm khớp, gout, hội chứng đường hầm cổ chân hoặc thoái hóa khớp. Nếu cơn đau kéo dài dù đã nghỉ ngơi, người bệnh nên đi khám để xác định chính xác nguyên nhân.

 

Lựa chọn giày chạy phù hợp giúp giảm áp lực lên gót chân và hạn chế nguy cơ chấn thương trong quá trình luyện tập 

 

3. Khi nào cần nghỉ chạy bộ và đi khám?

Không phải mọi trường hợp đau gót chân khi chạy bộ đều cần ngừng tập hoàn toàn. Nếu cơn đau chỉ xuất hiện nhẹ sau buổi chạy và cải thiện sau một đến hai ngày nghỉ ngơi, người tập có thể điều chỉnh cường độ luyện tập và tiếp tục theo dõi. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài hoặc có xu hướng tăng dần, việc cố gắng tiếp tục chạy có thể khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.

Bạn nên tạm dừng chạy bộ và đến khám bác sĩ nếu đau gót chân kéo dài trên một tuần dù đã nghỉ ngơi, đau nhiều ngay cả khi đi bộ bình thường, vùng gót chân sưng nóng hoặc bầm tím rõ rệt. Ngoài ra, những trường hợp đau dữ dội sau một chấn thương, không thể chịu lực lên chân hoặc xuất hiện cảm giác tê bì, yếu bàn chân cũng cần được thăm khám sớm để loại trừ các tổn thương nghiêm trọng như gãy xương mệt mỏi hoặc đứt gân Achilles.

Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân gây đau và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ chấn thương kéo dài hoặc tái phát.

 

>> Đọc thêm: Đau gân achilles chạy bộ xử lý như thế nào?

 

Nếu đau gót chân kéo dài, tái phát hoặc ảnh hưởng đến việc đi lại, người bệnh nên thăm khám sớm để xác định nguyên nhân

 

4. Điều trị đau gót chân khi chạy bộ

Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây đau cũng như mức độ tổn thương của từng người bệnh. Với các trường hợp nhẹ do quá tải, người bệnh thường được khuyến cáo nghỉ ngơi, giảm cường độ tập luyện và chườm lạnh vùng gót chân trong 48 giờ đầu để giảm đau, giảm viêm.

Khi triệu chứng đã ổn định, bác sĩ có thể hướng dẫn các bài tập kéo giãn cân gan chân, gân Achilles và tăng cường sức mạnh cho các nhóm cơ bàn chân, cẳng chân. Phục hồi chức năng đúng cách không chỉ giúp giảm đau mà còn cải thiện khả năng chịu lực của bàn chân, từ đó giảm nguy cơ tái phát khi quay lại chạy bộ.

Trong một số trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định sử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm trong thời gian ngắn để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, việc dùng thuốc cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý sử dụng kéo dài vì có thể che lấp triệu chứng và làm chậm quá trình phát hiện tổn thương thực sự.

 

Chườm lạnh trong giai đoạn đầu có thể giúp giảm đau và giảm viêm đối với một số trường hợp đau gót chân do quá tải

 

Đối với những trường hợp đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc liên quan đến tổn thương gân, cân gan chân hay các mô mềm khác, bác sĩ sẽ đánh giá kỹ lưỡng để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Việc điều trị sớm và đúng nguyên nhân sẽ giúp rút ngắn thời gian hồi phục và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng vận động về lâu dài.

5. Khám và điều trị đau gót chân tại MSC Clinic

Đau gót chân khi chạy bộ có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy việc xác định đúng vị trí và mức độ tổn thương là bước quan trọng trước khi điều trị. Tại MSC Clinic, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp giàu kinh nghiệm, kết hợp đánh giá lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh để xác định chính xác nguyên nhân gây đau.

Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa phù hợp với từng người bệnh. Bên cạnh điều trị nội khoa và phục hồi chức năng, MSC Clinic còn ứng dụng các kỹ thuật y học tái tạo trong những trường hợp có chỉ định nhằm hỗ trợ phục hồi mô tổn thương, giảm đau và cải thiện chức năng vận động.

 

Thăm khám kịp thời là yếu tố quan trọng giúp duy trì phong độ và hạn chế chấn thương khi chạy bộ

 

Thực tế, runner Hùng Hải cũng từng đến MSC Clinic khi gặp tình trạng đau gót chân ảnh hưởng đến việc tập luyện. Sau khi được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân và xây dựng lộ trình điều trị kết hợp phục hồi chức năng phù hợp, anh đã cải thiện tình trạng đau và có thể tiếp tục theo đuổi đam mê chạy bộ. Đến nay, Hùng Hải vẫn duy trì thói quen thăm khám định kỳ tại MSC Clinic để theo dõi sức khỏe hệ cơ xương khớp và bảo vệ “đôi chân vàng” – yếu tố quan trọng đối với một runner đường dài.

Theo Hùng Hải, điều quan trọng không chỉ là điều trị khi xuất hiện chấn thương mà còn là lắng nghe những tín hiệu bất thường của cơ thể. Những cơn đau ở gót chân tưởng chừng chỉ là mỏi cơ sau tập luyện nhưng nếu kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần có thể là dấu hiệu của các tổn thương cần được đánh giá sớm. Việc chủ động thăm khám khi xuất hiện triệu chứng sẽ giúp người tập luyện được điều trị đúng nguyên nhân, hạn chế chấn thương tiến triển và sớm quay trở lại với hoạt động thể thao.

Đội ngũ chuyên gia tại MSC Clinic gồm BSCKII Trần Trọng Thắng, ThS.BS Nguyễn Trần Trung và BSCKII Nguyễn Đức Hiếu đều có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Cơ xương khớp và Chấn thương thể thao, trực tiếp thăm khám và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

 

Runner Hùng Hải lựa chọn thăm khám định kỳ tại MSC Clinic để theo dõi sức khỏe hệ cơ xương khớp và bảo vệ “đôi chân vàng”, sẵn sàng cho những chặng chạy tiếp theo

 

6. Cách phòng ngừa đau gót chân khi chạy bộ

Phần lớn các trường hợp đau gót chân khi chạy bộ đều có thể phòng ngừa nếu người tập xây dựng chế độ luyện tập hợp lý. Trước mỗi buổi chạy, nên dành thời gian khởi động và kéo giãn các nhóm cơ cẳng chân, gân Achilles cũng như cân gan chân để cơ thể thích nghi với vận động.

Bên cạnh đó, người chạy nên tăng quãng đường và cường độ tập luyện từ từ, tránh thay đổi đột ngột khiến gót chân phải chịu áp lực quá lớn. Việc lựa chọn giày chạy phù hợp với hình dạng bàn chân, có khả năng nâng đỡ và hấp thụ lực tốt cũng góp phần giảm áp lực lên vùng gót.

Ngoài ra, cần dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý giữa các buổi tập để các mô có thời gian phục hồi. Nếu xuất hiện đau gót chân kéo dài, không nên cố gắng tiếp tục chạy mà cần giảm cường độ hoặc tạm dừng tập luyện và đi khám nếu triệu chứng không cải thiện.

Đau gót chân khi chạy bộ không chỉ ảnh hưởng đến quá trình luyện tập mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều tổn thương ở cân gan chân, gân Achilles hoặc các cấu trúc khác quanh gót chân. Việc nhận biết sớm triệu chứng, xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời sẽ giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn và hạn chế nguy cơ tái phát. Nếu tình trạng đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đến khả năng vận động, hãy chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín. Tại MSC Clinic, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp sẽ đồng hành cùng người bệnh trong quá trình chẩn đoán, điều trị và xây dựng kế hoạch phục hồi phù hợp, giúp bạn sớm trở lại với việc chạy bộ một cách an toàn.

source https://mscclinic.vn/dau-got-chan-khi-chay-bo/